9. SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ 1.DÖNEM 2. YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI

………………………… LİSESİ 2008–2009 ÖĞRETİM YILI 9. SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ 1.DÖNEM 2. YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI

PUAN

ADI: 

SOYADI: 

NO :

SINIF:

SORULAR

Derinden derine ırmaklar ağlar,

Uzaktan uzağa çoban çeşmesi.

Ey suyun sesinden anlayan bağlar,

Ne söyler şu dağa çoban çeşmesi?

S1)Yukarıdaki şiiri uyak düzeni, kafiye,nazım birimi ve ölçü bakımından inceleyiniz. (10 puan)

S2)Yukarıdaki dörtlükte kullanılan edebi sanatları bularak ayrıntılı bir şekilde açıklayınız. (10 puan)

S3)Mısra içinde fazladan yapılan ve mısra sonlarındaki kafiye ile uyumlu olan ses benzerliğine…………………denir(10)

S4) Aşağıdaki beytin hecelerini aruz ölçüsüne göre göstererek’’fâilâtün/ fâilâtün/ fâilâtün/ fâilün’’kalıbını uygulayınız. Varsa Aruz kusurlarını belirtiniz. (10 puan)

Ko bu ayş u işreti çünkim fenâdur âkibet

Yâr-ı bâkî ister isen olmaya tâat gibi

S5)Gazel hakkında detaylı bilgi veriniz.(20)

S6)Çerçeve içindeki Anne şiirinin zihniyeti hakkında düşüncelerinizi yazınız.(20)

Anne

Hakkın ödeşilmez eşin bulunmaz
Beni ak sütünle besledin anne
Şefkatin bir şeyle satın alınmaz
Kulağıma ninni söyledin anne

Ne kadar tatlıydı gel yavrum derken
Seyrederdi mışıl mışıl uyurken
Elinde avcunda hiç bir şey yokken
Giydirdin kuşattın süsledin anne
Bu gece rüyamda yaktın özümü
Şahballı’yım tutamadım sözümü
Hilmi Şahballı

S7)Çerçeve içindeki ‘’Anne’’ şiirinde ahenk hangi unsurlarla sağlanmıştır?Parçadan örneklerle göstererek maddeler halinde yazınız.(20)

BAŞARILAR

…………………..

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

C

………………………………………..LİSESİ

2008–2009 ÖĞRETİM YILI 9 SINIIF TÜRK EDEBİYATI 1.DÖNEM 2.YAZILI CEVAPLARI

a… Derinden derine ırmaklar ağlar, *bağlar-ağlar…Tunç kafiye

b…ÇAPRAZ UYAK Uzaktan uzağa çoban çeşmesi. *-a çoban çeşmesi…Redif

a… Ey suyun sesinden anlayan bağlar,*-ağ…….Tam kafiye

b…. Ne söyler şu dağa çoban çeşmesi? -Nazım birimi dörtlük

-Ölçü 11 ‘li hece ölçüsü

S1)Yukarıdaki şiiri uyak düzeni, kafiye,nazım birimi ve ölçü bakımından inceleyiniz. (10 puan)

S2)Yukarıdaki dörtlükte kullanılan edebi sanatları bularak ayrıntılı bir şekilde açıklayınız.(10)

*-ırmaklar ağlar ve ey suyun sesinden anlayan bağlar…..sözlerinde insana ait özellikler insan dışındaki varlıklara ‘’ırmaklara ve bağlara’’ yüklenmiştir……..Teşhis

*ırmaklar-çeşme-su…..gibi sözcükler birbiriyle alakalı sözcükler olduğu için …Tenasüp

S3)Mısra içinde fazladan yapılan ve mısra sonlarındaki kafiye ile uyumlu olan ses benzerliğineİç kafiye denir(10)

S4) Aşağıdaki beytin hecelerini aruz ölçüsüne göre göstererek’’fâilâtün/ fâilâtün/ fâilâtün/ fâilün’’kalıbını uygulayınız. Varsa Aruz kusurlarını belirtiniz. (10 puan)

Ko bu ayş u re ti çün kim fe dur â ki bet

Yâr– ı is ter i sen ol ma ya at gi bi

S5)Gazel hakkında detaylı bilgi veriniz.(20)

GAZEL:

*En az 5 en çok 15 beytten oluşur.

*Gazelin ilk beytine matla(doğuş yeri),son beytine makta(kesme yeri )denir.

*Gazelin en güzel beytine Beytül-gazel denir.

*Beyitler arasında anlam birliği olan gazellere Yek ahenk-gazel denir.

*Beyitlerin aynı güçte ses,değer ve güzellikte olmalarına Yek-avaz gazel denir.

*Gazelin konusu;aşk,şarap,kadın gibi lirik konulardır.Az da olsa felsefi ve öğretici konularda da yazılır.

*Gazelin uyak düzeni …..a ………..b …………..c ……………d

a ………..a …………..a ……………a

S6)Çerçeve içindeki Anne şiirinin zihniyeti hakkında düşüncelerinizi yazınız.(20)

Anne

Hakkın ödeşilmez eşin bulunmaz
Beni ak sütünle besle
din anne
Şefkatin bir şeyle satın al
ınmaz
Kulağıma ninni söyle
din anne

Ne kadar tatlıydı gel yavrum derken
Seyrederdi mışıl mışıl uyur
ken
Elinde avcunda hiç bir şey yok
ken
Giydirdin kuşattın süsledin anne
Bu gece rüyamda yaktın öz
ümü
Şahballı’yım tutamadım söz
ümü Hilmi Şahballı

*Cennet annelerin ayakları altındadır buyurur peygamber efendimiz. Onların haklarını hiçbir evlat hiçbir şekilde ödeyemez. Bizi hayata bağlayan onların ta kalplerinden gelen sevgi kelimeleridir. Anneler evlatları için her türlü fedakârlığa katlanırlar ama her ne hikmetse pek çok evlat annelerin bu fedakârlıklarının karşılığını vermekte ya yanlış yaparlar. Ya da tembellik ederler.

S7)Çerçeve içindeki ‘’Anne’’ şiirinde ahenk hangi unsurlarla sağlanmıştır?Parçadan örneklerle göstererek maddeler halinde yazınız.(20)

  • Ahenk şu unsurlarla sağlanmıştır.

a-Birinci dörtlükteki bulunmaz ve alınmaz kelimelerindeki -l sesleri yarım kafiye, –unmaz sesleri rediftir.Besledin anne, söyledin anne sözlerindeki-din anne sesleri redif, le sesleri tam kafiyedir.İkinci dörtlükteki -ken sesleri zengin kafiye, özümü sözümü kelimelerindeki öz sesleri tam kafiye,ümü sesleri rediftir.b-11’li hece ölçüsü kullanılmıştır.c-Birinci dörtlükte l n sesleriyle,ikinci dörtlükte yine l n aliterasyon yapılmıştır.dAnne kelimeleri tekrar edilmiştir.