Arapça Gramer Notlar

ALFABE

1. Harfler : Arapça’da 28 harf vardır. Yazı, sağdan sola doğru yazılır. Arapça’daki sesleri gösteren bu harfler, yalnız başlarına veya bir kelime içindeki yerlerinin başta, ortada, sonda olmasına göre değişik biçimde yazılırlar. Harflerin 22’si hem kendinden önceki hem de kendinden sonraki harfle birleşir; 6’sı ise yalnız kendinden önceki harfle birleşir, kendinden sonra gelen, yani solundaki harfle birleşmez.

أ ب ت ث ج ح خ د ذ ر ز س ش

ص ض ط ظ ع غ ف ق ك ل م ن

هـ و ي

2. Harflerin Telaffuzu : Arapça’da sesli harf yok demiştik. Seslendirme, harekeler (üstün, kesre ve ötre ) ile sağlanır. Harflerin bir kısmı Türkçe’mizdekiyle hemen hemen aynı; diğer kısmın ise telaffuzu farklıdır.

Harflerin çıkış yerlerini ve seslerin elde ediliş şekillerini kısaca inceleyelim :

أ Hemze a Mahreci, gırtlak köküdür. Hemze ses telleri kapanıp şiddetle açılarak çıkarılan bir sestir.

ب b Dudaklar sıkılıp çabucak açılarak çıkarılan sestir.

ت t Dil, üst dişlerin ucuna yavaşça dokundurularak çıkarılan bir sestir.

ث s Dilin, üst ve alt dişlerin arasına sokulmasıyla çıkartılan yumuşak, ıslıklı bir sestir.

ج c Bu ses; dilin, üst dişlerin az gerisinde damağa değdirilmesiyle çıkarılır.

ح h Türkçe’de bu ses yoktur. Boğaz tamamen açıkken ses telleri sıkıştırılarak gırtlaktan çıkarılır. Bu sesi mükemmel olarak çıkarmak zamanla, alışkanlıkla olur. Şehadet parmağınızı gırtlağınıza hafifçe bastırınız, bu sesi çıkarmak için gayret ederken gırtlağınız kıpırdar ve yukarı doğru oynarsa, bu sesi doğru olarak çıkarıyorsunuzdur.

خ h Boğaz kırılarak çıkarılan bir sestir. Bu ses çıkarılırken de gırtlak hafifçe oynar ve yukarı doğru hareket eder.

د d Dil üst dişlerin ucuna değdirilerek sert bir solukla çıkartılan D sesidir.

ذ z Peltek bir sestir. Dil üst ve alt dişler arasına sıkıştırılarak şiddetle soluk verilirse bu ses çıkar ve ذ sesi ث sesinin sertidir.

ر r Türkçe’deki R sesi gibidir ancak Türkçe’deki R dilin üst diş etlerine yaklaştırılmasıyla çıkarılır. Arapça’da bu ses çıkarılırken dil, damağa daha yakındır.

ز z Dişler hafifçe sıkılarak çıkarılan sestir.

س s Dişler arasından çıkarılan ıslıklı, keskin S sesidir.

ش ş Dil, üst diş etlerine belli belirsiz dokundurularak dişler arasından çıkarılan bir sestir.

ص s Dişler sıkılıp, dil damağa iyice yaklaştırılarak çıkarılan dolgun, tok bir sestir. س ile karıştırılmamalıdır, ikisi ayrı seslerdir.

ض z Dil, sağ veya sol üst azı dişinin üzerine getirilerek çıkarılan çok kalın D ile L veya çok kalın Z arasında tok, dolgun ve kalın bir sestir.

ط t Dilin üst yüzü damağa yapıştırılır, dilin ucu üst dişlerin iç tarafına bastırılıp kaldırılırsa bu ses çıkar. ط kalın dolgun bir T sesidir. Bu ses; ض veya ت sesiyle karıştırılmamalıdır, tamamen ayrı bir sestir.

ظ z Dilin üst yüzü damağa yapıştırılır, dilin ucu üst dişlerin iç tarafına yaklaştırılır, soluk verilirse, çıkan vızıltılı kalın ses, ظ harfinin gösterdiği sestir.

ع ‘a Ses telleri sıkıştırılarak gırtlaktan çıkartılan bir sestir. Şehadet parmağı gırtlak üzerine konur, ‘ayn sesi çıkarılırken parmak kıpırdayıp yukarı doğru hareket ederse, çıkan ses doğrudur. ع sesini, hemze sesiyle karıştırmaktan kaçınmak gerekir.

غ ğ Dil kökü damağa doğru yaklaştırılarak, dilin ucu da yumuşak damağa yapıştırılarak dilin kökünden çıkarılan, tok, dolgun bir GA sesidir. Bu ses çıkarılırken gırtlak titrer ve hafifçe hareket eder. Türkçe’deki G harfinin verdiği sesle karıştırılmamalıdır.

ف f Üst dişlerin alt dudağa hafifçe değdirilmesiyle çıkan F sesidir.

ق k Dil kökünden çıkarılan çok kalın, son derece tok bir KA sesidir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, KA sesini kalın çıkarmak isterken GA sesi çıkarmamaktır. Yani, ق sesini GA olarak okumak yanlıştır.Bu yanlışa düşmekten başlangıçtan itibaren sakınmak gerekir.

ك k Dil ortası ile yumuşak damaktan çıkarılan bu ses, Türkçe’deki KE sesinden biraz daha kalındır.

ل l Türkçe’deki L sesi gibidir.

م m Dudaklar kapatılır, genizden ses verilir, dudaklar açılınca ortaya çıkan sestir.

ن n Dil üst dişlerin diplerine dokunurken genizden gelen N sesidir.

و w Dudaklar yuvarlaştırılıp kalın bir W sesi ( V değil ) çıkarılır.

هـ h Ses yolu açıkken göğüsten gelip gırtlaktan çıkarılan H sesidir.

ي y Yumuşak damaktan çıkarılan Y sesidir.

Arapça Harflerin Satır Çizgisi Üzerinde Yazılışı :

أ ب ت ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك ل

م ن هـ و ي

3. Harflerin Başta, Ortada ve Sonda Yazılışları : Arapça da harfler birbirine ulanarak yazılır ve her harfin kelimenin başında, ortasında ve sonunda ayrı bir yazılış şekli vardır.

Sonda Ortada Başta

أ ـأ ـأ

بـ ـبـ ـب

تـ ـتـ ـت

ثـ ـثـ ـث

جـ ـجـ ـج

حـ ـحـ ـح

خـ ـخـ ـخ

د ـد ـد

ذ ـذ ـذ

ر ـر ـر

ز ـز ـز

سـ ـسـ ـس

شـ ـشـ ـش

صـ ـصـ ـص

ضـ ـضـ ـض

طـ ـطـ ـط

ظـ ـظـ ـظ

عـ ـعـ ـع

غـ ـغـ ـغ

فـ ـفـ ـف

قـ ـقـ ـق

كـ ـكـ ـك

لـ ـلـ ـل

مـ ـمـ ـم

نـ ـنـ ـن

هـ ـهـ ـه

و ـو ـو

يـ ـيـ ـي

4. Harekeler : Arapça’daki harflerin tamamı sessiz harftir. Bu sessiz harfleri, bazı özel işaretler yardımıyla seslendiririz. Bu işaretlere hareke denir. Türkçe’deki sekiz sesli harfe karşılık Arapça’da üç hareke vardır. Bu üç hareke şu sesleri verir.

Fetha : Kalın sessizlerde “a”, ince sessizlerde “e” sesini verir.

Ötre : “U” sesi verir. Arapça’da “ö, ü” sesleri yoktur.

Kesre : “İ” sesi verir. Bazı kalın harflerde “I” sesine yakın bir ses de olabilir.

A ) Fetha (üstün ): Harfin üzerine “ ــَşeklinde yazılan harekedir. Kalın sessizlerde “a” , ince sessizlerde “e” ile telaffuz edilir, fetha harfin üzerine konur. Fetha ile harekeli harfe meftuh denir.

لَle ظَ za غَ ga صَ sa رَ ra قَ ka

بَ be ثَ se فَ fe مَ me جَ ce

B) Zamme (ötre ): Harfin üzerine “ ـُ şeklinde yazılan harekedir. “U” sesi verir. Zammenin verdiği “u” sesini çıkarmak için dudaklar iyice öne uzatılıp “u” sesi çıkarılmalıdır. Bu hareke harfin üzerine konur. Arapça’da “ü” sesi yoktur. Bu harekeyi daima “u” sesiyle çıkartmamız gerekir. Zammeli harfe mezmun denir.

ظُ zu غُ gu صُ su قُ ku

بُ bu فُ fu مُ mu جُ cu

C) Kesre (esre): Harfin altına “ ـِşeklinde yazılan bu harekenin harfe kazandırdığı ses “İ” sesidir.Bazı kalın sessizlerde “I” sesi verir. Kesreli harfe meksur denir. Kesre harekesini şeddeli bir harf için kullanacağımızda harekeyi şedde işaretinin altına koyabiliriz.

تِ ti جِ ci طِ ىِ yi

بِ bi فِ fi مِ mi رِ ri

Harflerin bitişmesi ve harekelerin okunuşu ile ilgili örnekler ;

رَجَعَ

جَمَعَ

ثَبَتَ

تَرَكَ

بَدَأَ

سَأَلَ

أَكَلَ

سَقَطَ

بَرَزَ

حَجَزَ

خَلَعَ

خَطَبَ

حَصَلَ

حَكَمَ

رَكِبَ

عَلِمَ

نَدِمَ

يَقِظَ

لَزِمَ

طَفِقَ

صَعِدَ

ضَمِنَ

حَمِدَ

فَرِحَ

غَضِبَ

رَحِمَ

سَمِعَ

حَسِبَ

شَجُعَ

صَبُرَ

جَمُلَ

كَبُرَ

صَغُرَ

يَسُرَ

حَمُقَ

ظُلِمَ

عُقِدَ

وُجِدَ

دُعِيَ

صُنِعَ

سُئِلَ

كُتِبَ

D) Sükun (cezm): Sükun olarak isimlendirilen bu işaret harfin üzerine konur. “ ـْ(sükun) işareti bir harfin doğal sesini göstererek bu harfin üzerinde durulması gerektiğini bildirir. Bu duruş kendisinden önceki seslinin üzerinedir. Üzerinde bu işaret bulunan harfe sakin harf denir.

مَنْ حَرْفٌ كَمْ هَلْ يَرْكَبْ دَفْتَرْ مِنْ

E) Şedde: Bir harf ardarda iki defa gelirse, tek harf olarak yazılır. Fakat iki harf olduğunu göstermek için harfin üzerine “ ــّ(şedde) işareti konur. Bu harflerden birincisi sakin ikincisi harekeli okunur.

فَرَّ ( فَرَرَ ) شَقَّ ( شَقَقَ ) شَدَّ سَرَّ مَدَّ

Sukun ( Cezm ) ve Şedde’nin Okunuşu İle İlgili Örnekler :

أُكْتُبْ

إِنْزِلْ

فَقَطْ

مَدْ

سِلْ

قَدْ

مَدَّ

أُخْرُجْ

أُدْخُلْ

إِمْلأْ

إِسْأَلْ

إِذْهَبْ

إِحْتَلَّ

إِمْتَدَّ

مَرَّ

جَلَّ

قَصَّ

فَرَّ

تَشَكُّلْ

تَجَمَّعَ

تَسَلَّمَ

تَشَكَّرَ

جَهَّزَ

زَوَّدَ

F) Tenvin: İsimlerin sonunda ( fiillere tenvin gelmez ), bu isimlerin belirsiz olduğunu göstermek üzere harekesiz bir “nun” sesi verilir. Bu nunlama işine tenvin denir. Üç sesli hareke için üç çeşit tenvin vardır. Yazılışı ismin son harfinin harekesine göre olur.

1) Zammeli (ötreli) Tenvin: Kelimenin son harfinin harekesinin çift ötre “ ـٌolması demektir. Çift ötrenin yazılışı ise bir ötrenin üzerine ters bir ötre işareti daha koymak şeklindedir. Çift ötrenin okunuşu, belirsiz kelimenin sonunun “un” şeklinde okunmasıdır.

رَجُلٌ كَرِيمٌ جَبَّارٌ دَفْتَرٌ جَبَلٌ زَهْرَةٌ

2) Fethalı Tenvin: İsmin son harfinin üzerine “ـًşeklinde üstünde iki fetha harekesinin yazılması şekliyle olur. Bu işaret ile biten kelimenin sonunun telaffuzu ince sessizlerde “en”, kalın sessizlerde ise “an” şeklindedir. Fethalı tenvinin bir diğer özelliği ise kelimenin sonuna “elif” desteğiyle yapılmasıdır.

كِتاباً بَيْتاً وَلَداً طَبْعاً قَصْراً دَفْتَراً

Fethalı tenvin “ة(yuvarlak te diye adlandırılan) harfiyle biten kelimelerde “elif” üzerine yazılmaz, direkt bu harfin üzerine yazılır.

مَدْرَسَةً مَرْحَلَةً تُفَّاحَةً تِلْمِيذَةً

Sonu “يveya “ء(hemze) harfleri ile biten kelimelerin sonunda da “elif” harfi üzerine değil direkt bu harflerin üzerine yazılır.

مُشْتَرىً مَرْعىً عَبَاءً مُسْتَشْفىً نِداءً بَدْءً

3) Kesreli Tenvin: İsmin son harfinin altına “ـٍşeklinde çift kesre harekesinin yazılması şeklindedir. Bu işaret kelimenin sonunun “ın, in” şeklinde okunması demektir.

سَبَبٍ بَحْرٍ كَلْبٍ فِنْجَانٍ

Med Harfleri :

Med ( Uzatma ) : Uzatma işareti “ ~_ ” olan med şu durumlarda kullanılır :

1) Bir kelimede iki hemze harfi yan yana bulunursa bunlardan ses değerleri birleştirilir ve iki hemze harfi çıkarılır. İki hemze sesinin çıkarılan yerlerde med işareti konulur.

أَأْخُذُآخُذُ ( âhuzu )

أَأْمِرٌآمِرٌ ( âmirun )

أَأْمَنَآمَنَ ( âmene )

2) Bazı durumlarda hemze ile ي ، ا ، و harfleri yan yana geldiği zaman, illet harfi ortadan kaldırılır ve hemzenin üzerine ise orada ي ، ا ، و harflerinden herhangi birinin bulunduğunu belirtmek ses değerini göstermek için med işareti konur.

أيَدَآدَ ( âde )

أَوَلَآلَ ( âle )

أَأْكُلُآكُلُ ( âkulu )

H) Uzun Sesliler: Arapça’da üç tane de uzun sesli vardır. Bu uzun seslileri illet (hastalıklı) harfleri diye isimlendirilen üç harfle elde edilir. Bu harfler “ ي ، ا ، وharfleridir.

1) “Elif” uzun seslisi ( ـا ) : Fetha ile harekelenmiş bir harfe elif harfinin eklenmesiyle elde edilir. Ses değeri olarak ise fetha, kısa seslinin iki üç katı uzunlukta bir “a” (uzun a) sesidir.

كِتَابٌ ( kitaaabun – kitâbun )

رَجُلانِ ( raculâni )

أَرانِبٌ ( erânibun )

2) “Waw” uzun seslisi ( ـو ) : Ötre harekesiyle harekelenmiş bir harfin sonuna “وillet harfi bitiştiği zaman normal ötre sesinin (u) iki üç kat uzun okunmasıyla elde edilen (û) sestir.

بُيُوتٌ ( buyuutun – buyûtun )

مَرْفُوعٌ ( merfûun )

شَكُورٌ ( şekûrun )

3) “Ye” uzun seslisi ( ـي ) :Kesre harekesiyle harekelenmiş bir harfin sonunda “يillet harfi geldiği zaman, bu kesreyi uzatarak iki veya üç kat olmak üzere uzun bir “î” sesiyle okuruz. Buna “ye” uzun vokali denir.

كَرِيمٌ ( keriiimun – kerîmun )

تَكْبِيرٌ ( tekbîrun )

تَقْدِيمٌ ( takdîmun )

Med Harfleri ve Tenvinlerin Okunuşu İle İlgili Örnekler :

حَاكِماً

جائِزاً

سَالِماً

قائِلٌ

مَقَامٌ

مَجَالٌ

صَبُوراً

مَجْمُوعٌ

مُتَجَاوِزٌ

مُجَاوَرَةً

مُشَاهَدَةً

مُسَابَقَةً

تَنْزِيلٌ

قَدِيمٌ

سُوقٌ

قُوتِلٌ

عَجُوزٌ

مَكْتُوبٌ

عَرِيفٌ

ثَقِيلٌ

تَمْثِيلٌ

تَشْجِيعٌ

نَظِيفٌ

تَصْوِيرٌ

1. DERSالدرس الأول

المفردات

كُرْسِيٌّ : sandalye كِتَابٌ : kitap

هذَا : bu دَفْتَرٌ : defter

ذَاكَ : o فِنْجَانٌ : bardak, fincan

مَا ؟ : ne ? نَعَمْ : evet

هَلْ ؟ : mıdır ? لا : hayır

القواعد

İsim Cümlesi

Eğer bir cümle isimle başlıyorsa bu cümleye isim cümlesi denir. Basit bir isim cümlesi iki ismin yan yana gelmesiyle oluşur. Umumiyetle birinci isme mübteda ikinci isme ise haber denir. Mübteda daima belirli, Haber ise genellikle belirsizdir.

هذا كِتابٌ . Bu bir kitaptır.

Haber Mübteda

Mübteda : İsim cümlesinin öznesidir ve Türkçe’ye yalın halde tercüme edilir.

Haber : İsim cümlesinde mübteda ile ilgili haber veren bir unsurdur.Türkçe’ye tercüme edilirken sonuna ( -dır , -dir ) takısı ilave edilir. Sonunda ötreli tenvin bulunur.

İsim cümlesinde Mübteda ve Haber’in kelime olarak birçok çeşidi vardır. Bu dersimizde biz Mübteda olarak işaret isimlerini Haber olarak ta belirsiz isimleri kullanacağız.

هذا دَفْتَرٌ . Bu bir defterdir.

هذا كُرْسِيٌّ . Bu bir sandalyedir.

هذا فِنْجانٌ . Bu bir fincandır.

ذاكَ ve هذا : Bu isimler işaret ismidir ve herhangi bir şeyi işaret etmek için kullanılır.

هذا : Bu ذاكَ : Şu demektir.

هذا كِتابٌ . Bu bir kitaptır.

هذا فِنْجانٌ . Bu bir fincandır.

ذاكَ كِتابٌ . Şu bir kitaptır.

ذاكَ فِنْجانٌ . Şu bir fincandır.

هَلْ ve ما : Bu ikisi soru edatıdır, soru sormak için kullanılır.

هَلْ : -mıdır, -midir, -mı, mi ما : ne ( dir ) demektir.

هَلْ هذا كِتابٌ ؟ Bu bir kitap mıdır ?

هَلْ ذاكَ كِتابٌ ؟ Şu bir kitap mıdır ?

ما هذا ؟ Bu nedir ?

ما ذاكَ ؟ Şu nedir ?

نَعَمْ ve لا : Bu ikisi هَلْ soru edatı ile sorulan soru cümlesinin cevabında kullanılır.

نَعَمْ : Evet لا : Hayır demektir.

هَلْ هذا دَفْتَرٌ ؟ Bu bir defter midir ?

نَعَمْ ، هذا دَفْتَرٌ . Evet , bu bir defterdir.

هَلْ ذاكَ فِنْجانٌ ؟ Şu bir fincan mıdır ?

نَعَمْ ، ذاكَ فِنْجانٌ . Evet , şu bir fincandır.

هَلْ هذا كِتابٌ ؟ Bu bir kitap mıdır ?

لا ، هذا دَفْتَرٌ . Hayır , bu bir defterdir.

هَلْ ذاكَ فِنْجانٌ ؟ Şu bir fincan mıdır ?

لا ، ذاكَ كُرْسِيٌّ . Hayır , şu bir sandalyedir.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerlere karşılarındaki Türkçelerine bakarak uygun Arapça kelimeyi yerleştiriniz .

Şu bir kitaptır . – ………… كِتَاب .

Bu bir sandalyedir . – ……….. كُرْسِي .

Bu bir fincandır . هَذَا …………. .

Şu bir defterdir .ذَاكَ ………. .

Aşağıda boş bırakılan yerlere uygun soru edatını yerleştiriniz .

١_………. هذا كِتَاب ؟ ٣_ ……… ذاك فِنْجَان ؟

٢ _ ………. هذا . ٤ _ ……… ذاك .

٥ هل ……… دَفْتَر ؟ ( ذاك كِتَاب )

٦_ هل ……..فِنْجَان ؟ ( ما هذا )

Aşağıdaki sorulara uygun cevabı veriniz .

١_ هل هذا دَفْتَرٌ ؟ ٣_ هل هذا فِنْجَان ؟

نَعَم ، ………… . ……. ، هذا دَفْتَرٌ .

٢_ هل ذاك كُرْسِي ؟ ٤_ هل ذاك كِتَابٌ ؟

لا ، …………. . …….. ، هذا كِتَابٌ .

Aşağıda boş bırakılan yerlere uygun birer mübteda veya haber koyunuz .

١_ ………… كِتَابٌ ٢_ هذا ……….. .

٣_ ………… دَفْتَرٌ .

٤_ ذاك ……… . ٥_ هل ………..فِنْجَانٌ .

Cevap cümlesine uygun soru cümlesini üretiniz .

١_ نَعَمْ ، هذا فنجان.

٢_ لا ذاك دفتر .

٣_ هذا كتاب .

٤_ ذاك كرسي .

٥_ نعم ، ذاك كرسي .

٦_ لا، هذا فنجان .

– 2. DERS الدرس الثاني

المفردات

هُنَاكَ : orası هُنَا : burası

أَوْ : veya بَابٌ : kapı

وَ : ve شُبَّاكٌ : pencere

أَيْنَ ؟ : nerede ? قَلَمٌ : kalem

القواعد

كَ ve ي : Bunlar bitişik ( muttasıl ) zamirdir. Bu zamirler bir isme veya bir fiile bitişerek kullanılır, ayrı yazılmaz. Zamirler isimlerin yerini tutan kelimelerdir.

كَ : Senin ي : Benim demektir.

كِتابٌ + ي = كِتابِي Benim kitabım.

دَفْتَرٌ + ي = دَفْتَرِي Benim defterim.

كِتابٌ + كَ = كِتابُكَ Senin kitabın.

دَفْتَرٌ + كَ = دَفْتَرُكَSenin defterin.

Bitişik zamirler belirsiz bir ismin sonuna bitişerek o ismi belirli hale getirirler. Kelimenin sonundaki tenvin açılarak tek ötre alır. ‘Benim anlamına gelen “ي” harfi istisna olarak kelimenin sonundaki ötreyi kesreli okutur.

Bu ikisi bir yeri ( mekanı) işaret etmek için kullanılır. Bunlara mekan : هُنَا ve هُنَاك

İşaret isimleri ( mekan zarfları ) adı verilir.

هُنَا : Burada , burası , bura

هُنَاك : Orada , orası , ora ( şurası , şurada , şura ) demektir .

دَفْتَرِي هُنَا : Defterim buradadır .

كِتَابي هُنَاكَ : Kitabım oradadır .

دَفْتَرُكَ هُنَا :Defterin buradadır .

كِتَابُكِ هُنَاكَ : Kitabın oradadır .

فنجانُكَ هناك : Fincanın oradadır.

كرسيُّكَ هناك : Sandalyen oradadır.

قلمُكَ هنا : Kalemin buradadır.

قلمِي هناك : Kalemim oradadır.

: Bu ikisi atıf harfidir . Bir kelimeyi veya bir cümleyi diğer kelimeye veya وَ ve أَو

cümleye atf etmek için kullanılır .

وَ : ve أَوْ : veya

مَا هَذَا وَ مَا ذَاكَ ؟ Bu nedir ve şu nedir .

هَذَا قَلَمٌ وَ ذَ اكَ كِتَابٌ : Bu kalemdir ve şu da kitaptır .

هَلَ هَذَا كِتَابٌ أَوْ دَفْتَرٌ ؟ Bu kitap mıdır yoksa ( veya ) defter midir .

هَذَا قَلَمٌ : Bu kalemdir .

أَيْنَ : “ Nerede ” manasına gelen bir soru edatıdır.

أَيْنَ كِتَابُكَ ؟ Kitabın nerede ?

كِتَابِي هُنَا Kitabım buradadır .

أَيْنَ قَلَمِي ؟ Kalemim nerede ?

قَلَمُكَ هُنَاكَ Kalemin oradadır.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerlere karşılarındaki Türkçelerine bakarak uygun kelimeleri yerleştiriniz .

١_ ……….. هنا . Benim kitabım buradadır .

٢_ ……….. هُنَاكَ . Senin sandalyen oradadır .

٣_ …… هذا …… ما ……. ؟Bu nedir ve şu nedir ?

٤_ …….. هذا كتاب ……. دفتر ؟ Bu kitap mıdır yoksa defter midir ?

٥_ …….. كرسيك ؟ Sandalyen nerede ?

٦_ …….. قَلَمِي ؟ Kalemim nerede ?

Aşağıdaki soru cümlelerine uygun cevap cümlesi üretin .

١_ هل هذا قَلَمُكَ ؟ نعم ، ………… .

٢_ أَيْنَ دَفْتَرُكَ ؟ ……………… هُناَكَ .

٣_ هل هذا قلمُكَ ؟ ……، …… دفترِي .

٤_ هل ذاك دفترُكَ أم كتابُكَ ؟ ……… كتابِي .

٥_ هل هذا فنجاني أم فنجانُكَ ؟ ……… فنجانُكَ .

Soru ve cevap cümlelerini dikkate alarak boş bırakılan yerleri uygun şekilde tamamlayınız.

١_ ……… هذا ؟ _ هذا كتابٌ .

٢_ ما ذاك ؟ _ …… كرسيٌّ .

٣_ ما …… ؟ _ ذاك كرسيٌّ .

٤_ هل …… فنجان ؟ _ ……، ذاك فنجان .

٥_ هل هذا كرسي ؟ _ ……، …… بابٌ .

٦_ هل هذا …… أم فنجانٌ ؟ _ هذا كتابٌ .

٧_ هل ذاك كرسيٌّك …… كرسيِّي ؟ _ ذاك كرسيِّي .

٨_ …… ذاك قلمٌ ؟ نعم ، …………

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz .

1- Bu, benim kalemimdir.

2- Senin fincanın nerededir ?

3- Benim defterim oradadır.

4- Bu, benim kitabım mı yoksa senin kitabın mıdır ?

5- Benim kalemim burada, senin kalemin oradadır.

3. DERS الدرس الثالث

المفردات

عِنْدَ : nezdinde, sahip هُوَ : o (erkek)

مَا : olumsuzluk takısı أَنْتَ : sen

أيْضَاً : -de, -da, aynı şekilde أَنا : ben

تِلْمِيذٌ : öğrenci مُعَلِّمٌ : öğretmen (erkek)

مَعَ السَلامَةِ : selametle فِي أَمانِ الله : Allah’a emanet ol

القَوَاعِد

هُوَ أَنَا أَنْت : Bunlara munfasıl (ayrı ) zamirler denir . Bunun sebebi bir kelime-

ye bitişmeden tek başlarına kullanılıyor olmalarıdır.

أَنَا : Ben . أنْتَ : Sen . هُوَ : O

أَنَا مُعَلِّمٌ .Ben bir öğretmenim.

اَنْتَ مُعَلِّمٌ . Sen bir öğretmensin.

هُوَ تِلْمِيذٌ . O bir öğrencidir.

هَلْ أَنْتَ مُعَلِّمٌ ؟ Sen bir öğretmen misin ?

لاَ ، أَنَا تِلْمِيذٌ ؟Hayır , ben bir öğrenciyim ?

هَلْ هُوَ تِلْمِيذٌ ؟ O, bir öğrenci midir ?

نَعَمْ ، هُوَ تِلْمِيذٌ . Evet, O bir öğrencidir.

أَيْضاً : -de ,-da ,aynı şekilde , gibi manalarda kullanılır .

هَلْ أَنْتَ تِلْمِيذٌ ؟ Sen bir öğrenci misin ?

نَعَمْ ، أَنَا تِلْمِيذٌ .Evet; ben bir öğrenciyim .

هَلْ هُوَ أَيْضاً تِلْمِيذٌ ؟ O da bir öğrenci midir ?

نَعَمْ ، هُوَ أَيْضَاً تِلْمِيذٌ . Evet, O da bir öğrencidir .

عِنْدَ : Yer, zaman ya da sahiplik için kullanılan bir zarftır. ( -de, -da, sahip ) gibi anlamlara gelir . Biz öncelikle sahiplik ifade eden ‘var’ kelimesini kullanarak isim cümlesi oluşturmayı öğreneceğiz.

هَلْ عِنْدَكَ قَلَمٌ ؟ Senin bir kalemin var mı ?

نَعَمْ ، عِنْديِِ قَلَمٌ . Evet, kalemim var .

هَلْ عِنْدَه كِتَابٌ ؟ Onun bir kitabı var mı ?

لاَ، مَا عَندَهُ كِتَابٌ . Hayır, onun bir kitabı yok .

مَا : Olumsuzluk ifade eden bir edattır .

هَلْ عِنْدَكَ كُرْسِي ؟ Senin sandalyen var mı ?

لاَ، مَا عِنْدِي كُرْسِي . Hayır, benim sandalyem yok .

هَلْ عِنْدَهُ فِنْجانٌ ؟ Onun fincanı var mı ?

لا، ما عِنْدَهُ فِنْجانٌ . Hayır, onun fincanı yok .

هُ ـهُ : “ O ” manasına gelen muttasıl yani kelimenin sonuna bitişerek kullanılan bir zamirdir.

كِتابٌ + هُ = كِتابُهُ Onun kitabı .

فِنْجانٌ + هُ = فِنْجانُهُ Onun fincanı .

مُعَلِّمٌ + هُ = مُعَلِّمُهُ Onun öğretmeni .

تِلْمِيذٌ + هُ = تِلْمِيذُهُ Onun öğrencisi .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerlere karşılarındaki Türkçelerine bakarak uygun Arapça kelimeyi yerleştiriniz .

١_ ………… مُعَلِّمٌ . Ben bir öğretmenim .

٢_ …………. تِلْمِيذٌ . Sen bir öğrencisin .

٣_ هل ………. مُعَلِّمٌ ؟ O bir öğretmen midir ?

٤_ لا ، ………تِلْمِيذٌ . Hayır, O bir öğrencidir .

٥_ هل هو ……… تلميذ ؟ O da bir öğrencimidir ?

٦_ نعم ، هو ……… تلميذ . Evet, O da bir öğrencidir .

٧_ هل ………. قَلَمٌ ؟ Kalemin var mı ?

٨_ هل ………. كِتَابٌ ؟ Onun kitabı var mı ?

٩_ لا ، ………. كُرْسِي . Hayır, benim sandalyem yok .

١٠_ ……….. هنا . Onun öğretmeni buradadır .

Boşlukları uygun kelimeyi seçerek doldurunuz .

١_ هَلْ هذا قَلَمُكَ ……… دَفْتَرُكَ ؟ ( ما ذاك أَوْ )

٢_ هل ذاك قَلَمِي ……… قلمك ؟ ( لا هذا أو )

٣_ …….. هذا ؟ هذا قلم . ( ما هل أو )

٤_ هل هذا قلمُكَ ؟ …… هذا قلمي . ( لا نعم أو )

٥_ هل …… كتابك ؟ نعم ، ذاك كتابي . ( هذا ذاك أو )

٦_ …… دفترك ؟ دفتري هنا . ( أين هل ما )

Soru ve cevap cümlelerini dikkate alarak boşlukları uygun şekilde tamamlayınız.

١_ هل ……فنجان أم قلم ؟ _ هذا قلم .

٢_ هل ذاك دفتر أم …… ؟ _ ذاك كتاب .

٣_ هل هذا …… أم قلمُهُ ؟ _ هذا فنجانُهُ .

٤_ هل ذاك دفتره أم …… ؟ _ ذاك كتابه .

٥_ هل هذا كتابه ؟ _ ……، هذا دفتره .

٦_ هل أنت معلم أم تلميذ ؟ _ …… تلميذ .

٧_ هل …… كتابٌ ؟ _ نعم ، عنده كتابٌ .

٨_ هل عندك تلميذ ؟ _ نعم ، …… تلميذ .

٩_ هل هو معلمك ؟ _ نعم ، هو ……… .

١٠_ هل أنت معلم ؟ _ نعم ، …… معلم .

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

1. Sen öğrenci misin yoksa öğretmen misin ?

2. Defterin ve kalemin nerede ?

3. Senin kitabın da orada mıdır ?

4. Onun defteri ve kitabı var mı ?

5. Benim öğrencimin defteri yok .

6. Bu senin fincanın mı yoksa benim fincanım mıdır ?

4. DERS الدرس الرابع

المفردات

تِلْمِيذَةٌ : öğrenci (dişi) مَنْ ؟ : kim ?

سَبُّرَةٌ : yazı tahtası هذِهِ : bu

بِنْتٌ : kız مُعَلِّمَةٌ : öğretmen (bayan)

وَرَقَةٌ : kağıt هِيَ : o (bayan)

وَلَدٌ : erkek çocuk طَاوِلَةٌ : masa

القَوَاعِد

Tau’t-te’nis: Arapça da kelimeler dalalet ettikleri varlıkların erkek veya (ة) dişi oluşları veya böyle kabul edilişlerine göre ikiye ayrılır . Dişilik ‘te’si (ة ـة ) isimlerin sonuna bitişik olarak yazılan ve isimlerin asıl harflerinden olmayan bir dişilik alametidir .

مُعَلِّمٌ : Bir (Erkek ) öğretmen مُعَلِّمَةٌ : Bir ( Bayan ) öğretmen

تِلْمِيذٌ : Bir ( Erkek ) öğrenci تِلْمِيذَةٌ :Bir (Bayan ) öğrenci

Arapça’daki her müzekker ( Eril ) kelimenin dişillik ‘te’si ile müennes ( Dişil ) yapılması söz konusu değildir. Ayrıca bazı kelimelerin eril şekli olmaksızın dişilik ‘te’si bitişik olarak kullanılır. Örneğin; قلم kelimesi قلمة şeklinde dişi yapılamaz çünkü bu kelime eril kabul edilir dişisi olmaz. Ayrıca örneğin; طاولة kelimesinin ‘te’si atılarak طاول şeklinde eril yapılamaz çünkü bu kelimenin aslı dişi kabul edilir.

هَذِه : “Bu” manasına gelen bir işaret ismidir. Dişi olan isimleri işaret etmek için kullanılır.

هَذَا مُعَلِّمٌ هَذِهِ مُعَلِّمَةٌ

هَذَا تِلْمِيذٌ هَذِهِ تِلْمِيذَةٌ

هَذَا قَلَمٌ هَذِهِ سَبُّورَةٌ

مَنْ : “ kim ” manasına gelen bir soru ismidir.

مَنْ هذا ؟ Bu kimdir ? هذا مُعَلِّمٌ . Bu öğretmendir.

مَنْ هذِهِ ؟ Bu kimdir ? هذِهِ مُعَلِّمَةٌ . Bu ( bayan ) öğretmendir.

هِيَ : “ O ” manasına gelen munfasıl, yani kelimeye bitişmeden ayrı olarak kullanılan bir zamirdir. Dişi olarak kabul edilen kelimelerin yerini tutar.

أَيْنَ طاوِلَتُكَ ؟ Senin masan nerede ? هِيَ هُناكَ . O oradadır.

أَيْنَ مُعَلِّمَتُكَ ؟ Senin öğretmenin nerede ? هِيَ هُناكَ . O oradadır.

ها : “ O ” manasına gelen muttasıl, yani kelimenin sonuna bitişerek kullanılan ve dişi olan isimlerin yerini tutan bir zamirdir.

دَفْتَرُها O bayanın defteri. مُعَلِّمُها O bayanın öğretmeni.

كِتابُها O bayanın kitabı. تِلْمِيذُها O bayanın öğrencisi.

Müennes ( Dişil ) kelimelerin isim cümlesinde kullanılışı

Bu derse kadar Arapça da isim cümlesinde müzekker kelimelerin kullanımı öğrenildi.Arapça da kelimenin müennes şekillerinin öğrenilmesiyle, isim cümlesiyle ilgili olarak önemli bir kuralın öğrenilmesi gerekir .

  • İsim cümlesinde mübteda ile haber arasında cinsiyet uyumu olmalıdır. Yani mübteda eril bir kelime ise haber eril, mübteda dişil bir kelime ise haberde dişil olmalıdır.

هذا تلميذٌ . هذه تلميذةٌ .

Dişil Dişil Eril Eril

Aynı şekilde ismin yerini tutan zamirlerde cinsiyet bakımından mübteda-haber konumunda uyumlu olmalıdır.

هو مُعَلِّمٌ . هي مُعلِّمَةٌ .

Dişil Dişil Eril Eril

هو تلميذٌ. هي تلميذةٌ.

هو ولدٌ. هي بنتٌ.

Bitişik zamirlerde de durum aynıdır. Örneğin; “ Onun defteri ” derken “ O ” zamiriyle kasdedilen kişi erkekse ( دَفْتَرُهُ ) şeklinde yazılır eğer “ O ” zamiriyle kasdedilen kişi dişiyse ( دَفْتَرُها ) şeklinde yazılır.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerlere birer işaret ismi yerleştiriniz .

١_ هل ………. كِتَابُكَ ؟ ٤_ ………. وَرَقَةٌ .

٢_ هل ………. سَبُّورَةٌ ؟ ٥_ ………. وَلَدٌ .

٣_ ………. طَاوِلَةٌ .

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile doldurunuz.

١_ هل هي ……… ؟ ( تلميذ معلمة فنجان )

٢_ هل ……… تلميذة ؟ ( هو هذا هي )

٣_ هل ……… تلميذ ؟ ( هو هي هذه )

٤_ هل هذه ……… ؟ ( بنت فنجان كتاب )

٥_ هل ……… ورقة ؟ ( هو هذا هذه )

Soru ve cevap cümlelerini dikkate alarak boşlukları uygun şekilde doldurunuz.

١_ ……… هذا قلم أم دفتر ؟ _ هذا دفتر .

٢_ ……… ولدها ؟ _ هو هناك .

٣_ هل هذه ……… ؟ _ ……، هذه طاولة .

٤_ هل …… صديقُهُ ؟ _ لا ، …… تلميذهُ .

٥_ هل هو معلمُكَ ؟ _ نعم ، هو ……… .

٦_ هل ورقتُكَ هنا ؟ _ نعم ، ……… هنا .

٧_ هل دفتركَ هنا أيضاً ؟ _ لا ، هو ……… .

٨_ هل ……… فنجان ؟ _ نعم ، …… فنجان .

٩_ هل صديقكَ معلمٌ ؟ _ لا ، …… تلميذ .

١٠_ هل صديقتُكَ …… ؟ _ نعم ، ….. تلميذة .

١١_ هل بِنْتُكَ ……… ؟ _ لا ، هي معلمة .

١٢_ ……… ولدُكَ ؟ _ …… هناك .

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapçalarını karşılığını yazınız.

1. O (bayan), senin (erkek) öğrencin midir ?

2. Onun (erkek), arkadaşının (bayan) defteri yoktur.

3. Benim kağıdım burada mıdır ?

4. Onun (bayan) bir sandalyesi var mıdır ?

5. Şu bir defter mi yoksa bir kağıt mıdır ?

5. DERS الدرس الخامس

المفردات

مَطْعَمٌ : lokanta مَحَطَّةٌ : istasyon

مَدْرَسَةٌ : okul مَرْحَبَةٌ : merhaba

يُجَدُ ، تُجَدُ : vardır, bulunur شُكْراً : teşekkürler

عَلَى يَسَارِكَ : solunda عَفْواً : bir şey değil !

عَلَى يَمِينِكَ : sağında رَجَاءً : lütfen

أَهْلاً وَ سَهْلاً :merhaba

القَوَاعِد

اَلْ : Arapça da kelimeler belirli ve belirsiz olmak üzere ikiye ayrılır. Biz daha önce herhangi bir belirlilik takısı almayan isimlerin belirsiz ( Nekre ) olduğunu öğrenmiştik. Belirli ( Marife ) kelime olarakta İşaret isimlerini ( هذا ، هذه ، ذاك ) , Şahıs zamirlerini ( أنا ، أنت ، هو ، هي ) ve sonuna sahiplik eki bitişen kelimeleri ( قلمك ، قلمه ) öğrenmiştik. Bu dersimizde belirsiz bir ismin ( elif-lam ال ) takısı ile belirli yapılmasını öğreneceğiz. “ ال ismin önüne bitişir. Başına geldiği ismin sonundaki tenvin kalkar. Başında belirlilik takısı olan isimlere marife denir.

كِتَابٌ : ( herhangi) bir kitap الكِتَابُ : ( belirli ) kitap

وَلَدٌ : ( herhangi ) bir çocuk الوَلَدُ : ( belirli ) çocuk

Başına belirlilik takısı bitişen ismin ilk harfinin özelliğine göre ‘elif-lam’ın iki şekilde okunuşu vardır. Arap alfabesindeki harfler bu iki okunuş özelliğine göre Şemsi ve Kameri harfler diye ikiye ayrılır.

Şemsi harfler : ( ت ، ث ، د ، ذ ، ر ، ز ، س ، ش ، ص ، ض ، ط ، ظ ، ل ، ن ) Bu harflerden biriyle başlayan bir ismin başına ( ال harf-i tarif ) geldiği zaman, harf-i tarif’in ‘lam’ harfi okunmayıp başına geldiği ismin ilk harfi şeddelenir. Eğer harf-i tarif’in başına geldiği isimden önce bir kelime bulunuyorsa hem ‘elif’ hem de ‘ lam’ okunmaz, şemsi harf şeddeli okunur.

سبّورةٌ / اَلسَّبُّورَةُ عَلَى السَّبُّورَةِ

دفترٌ / اَلدَّفْتَرُ في الدَّفْتَرِ
تلميذةٌ / اَلتِّلْمِيذَةُ مَعَ التِّلْمِيذَةِ
طاوِلَةٌ / اَلطَّاوِلَةُ عَنْدَ الطَّاوِلَةِ

Kameri harfler : ( أ ، ب ، ج ، ح ، خ ، ع ، غ ، ف ، ق ، ك ، م ، و ، هـ ، ي ) Bu harflerden biri ile başlayan bir ismin önüne harf-i tarif geldiğinde, ‘ elif ’ fethalı ‘lam’ sukunlu okunur. Harf-i tarifli kameri harfle başlayan ismin önünde başka bir kelime bulunuyorsa ‘elif’ okunmaz, ‘lam’ sukunlu okunur.

وَلَدٌ / اَلْوَلَدُ مَعَ الْوَلَدِ

مدرسةٌ / اَلْمَدْرَسَةُ فِي الْمَدْرَسَةِ

كُرْسِيٌّ / اَلْكُرْسِيِّ عَلَى الْكُرْسِيِّ

معلّمٌ / اَلْمُعَلِّمُ عِنْدَ الْمُعَلِّمِ

Harf-i Cerler

: ( فِي عَلَى مَعَ )Bunlara “Harf-i Cer “ denir. İsimlerin önlerine gelerek onlara ek bir mana katarlar . Harf-i cerler kendileri tek başlarına bir anlam ifade etmezler .

في : -de, -da, içinde على : üzerinde . مع : beraberinde, birlikte .

Bu harfler belirsiz bir ismin başına gelirse o ismin sonundaki çift ötreyi, çift kesraya çevirir .

مَحَطَّةٌ فِي مَحَطَّةٍ مَدْرَسَةٌ فِي مَدْرَسَةٍ

كُرْسِيٌ عَلَى كُرْسِيٍ رَفِيقٌ مَعَ رَفِيقٍ

Harfi cerler ( ال ) takısı ile belirli hale gelmiş bir ismin başına gelirse O ismin sonundaki ötreyi – kesraya çevirir .

السَّبُّورَةُ على السَّبُّورَةِ الفِنْجَانُ في الفِنْجَانِ

Harfi cerler sonuna iyelik eki ( zamir ) bitişmiş bir ismin başına geldiği zaman, O ismin son harfi zamir den önceki harf olduğu için O kesra yapılır.

مُعَلِّمُكَ مع مُعَلِّمِكَ كِتَابُـكَ في كِتَابِـكَ

Eğer isme bitişen zamir ( ه ) zamiri ise okumada kolaylık olması açısından kesreli okunur .

تِلْمِيذُهُ مع تِلْمِيذِهِ فِنْجَانُهُ في فِنْجَانِهِ

Eğer isme bitişen zamir ( ي ) ( Benim ) zamiri ise kelimede bir değişiklik olmaksızın kesreli okunur.

كِتَابِي في كِتَابِي مُعَلِّمِى مع مُعَلِّمِي

يُوجَدُ تُوجَدُ : “ Bulunur, vardır ” manasına gelen geniş zamanlı ( şimdiki zaman ) bir fiildir . Öznesi müzekker olursa ( يوجد ) müennes olursa ( توجد ) kullanılır. Bu fiillerden sonra gelen kelime genellikle belirsizdir. Bu iki fiil ( ما يوجد ، لا يوجد ) şeklinde olumsuz yapılır ve “ yoktur, bulunmaz ” anlamına gelir.

هل يُوجَدُ مَطْعَمٌ هنا ؟ نعم ، يُوجَدُ مَطْعَمٌ هنا.

هل تُوجَدُ مَحَطَّةٌ هناك ؟ نعم ، تُوجَدُ مَحَطَّةٌ هناك .

هل يُوجَدُ مَطْعَمٌ هنا ؟ لا ،لا يُوجَدُ مَطْعَمٌ هنا.

هل تُوجَدُ مَحَطَّةٌ هناك ؟ لا ،لا تُوجَدُ مَحَطَّةٌ هناك .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki boşluklara manaya uygun bir harfi cer getiriniz .

١_ هل يُوجَدُ مَطْعَمٌ …………. المَحَطَّةِ ؟

٢_ المَحَطَّةُ هُنَاكَ ………. يَسَارِكَ .

٣_ كِتَابِى ……….. يَمِينِى .

٤_ الوَلَدُ ………. مُعَلِّمِكَ .

٥_ هل كِتَابَكَ ……..كَ ؟

Aşağıdaki boşluklara parantez içindeki kelimelerden uygun olanı yerleştiriniz .

١_ أَيْنَ المدْرَسَة ………. ؟ ( عَفْوا أَيْضاً رَجَا ءً )

٢_ هل ………. سَبورَةٌ هنا ؟ ( هذه توجَدُ يوجَدُ )

٣_ هل ………. وَلَد؟ ( عِنْدَكَ هذا هو )

٤_ هل كِتَابي ………. ؟ ( ذاك يوجَدُ مَعَكَ )

٥_ يوجد الكِتاب ……… الطَاولَةِ . ( مع على عند )

٦_ هل يوجد …… على الكرسي ؟ ( ورقة قلم طاولة )

٧_ بنتي ……… صديقِها . ( مع في على )

٨_ المعلمُ و التلميذُ ……… المدرسةِ . ( في على مع )

Aşağıdaki sorulara uygun birer cevap cümlesi getiriniz .

١_ هل يوجَدُ فِنْجَانٌ على يَمِينِكَ ؟………………………….………

٢_ أَين المـَحَطَّةُ رَجَاءً ؟ …………………………………….

٣_ هل عندك بِنْت ؟…………………………………….

٤_ هل أَنْتَ تِِلْمِيذٌ ؟…………………………………….

Aşağıdaki soru ve cevap cümlelerini dikkate alarak boşlukları doldurunuz.

١_ هل ……… في الفنجان ؟ _ نعم ، …… في الفنجان .

٢_ هل ……… تلميذة في المدرسة ؟ _ لا ، ……تلميذ في المدرسة .

٣_ هل يوجد ………على الطاولة ؟ _ نعم ، يوجد دفتر على الطاولة .

٤_ هل ……… ولد في المدرسة ؟ _ لا ، ما يوجد ولد في المدرسة .

٥_ هل ……… طاولة في المطعم ؟ _ لا ، …… كرسي في المطعم .

٦_ هل ……… تلميذ في المدرسة ؟ _ لا ، …… معلمة في المدرسة .

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapçaya çeviriniz.

  1. Okulda bir bayan öğretmen ve bir kız öğrenci vardır.

  2. Evde bir kapı ve bir pencere vardır.

  3. Benim kız arkadaşım bayan öğretmenin yanındadır.

  4. Senin kalemin masanın üzerindedir.

  5. Masanın üzerinde bir kitap ve bir defter vardır.

6. DERS الدرس السادس

المفردات

أَمامَ : önünde اَلآن : şimdi, şu anda

وَراءَ : arkasında سُوقٌ : çarşı

قَرِيببٌ مِنْ : yakınında بَيْتٌ : ev

بَعِيدٌ عَنْ : uzağında

القواعد

كُمْ نـا : Kelimenin sonuna bitişerek kullanılan ( muttasıl ) zamirlerdir .

كَمْ : Sizin (erkek ) نا : bizim

بَيْتُنا قَريبٌ مِنْ هنا .

مَدْرَسَتُنا قَرِيبَةٌ من بَيتِنا .

مَدْرَسَتُكُمْ بَعيدَةٌ عن هنا .

هل مَعَلِّمُكُمْ هنا الآن .

أَمَام وَرَاء : Mekan ( yer ) zarfıdır. Başına geldikleri ismi harf-i cer gibi etkiler ve son harfinin harekesini kesra yapar.

بَيتُنا أَمَامَ المـَحَطَّةِ .

السوقُ وَرَاءَ المـَدَرَسَةِ .

الولدُ أمامَ صديقِهِ .

الرجلُ وراءَ بيتِهِ .

مِنْ : Bir harf-i cerdir. İsimlerin önüne gelerek onlara “ -den , -dan ” manası katar.

هل مَدْرَسَتُكُم قَرِيبَةٌ مِنْ هنا ؟

البَابُ قَريبٌ مِنْ الشُّبَّاكِ .

المَحَطَّةُ بَعيدَةٌ عن المـَدْرَسَةِ .

عَنْ : Harf-i cerdir. İsimlerin önüne gelerek uzaklaşma anlamında “-den ,-dan ” ifade eder.

المحطةُ بعيدةٌ عن المدرسةِ .

السّوق بعيد عن البيتِ .

المدرسةُ بعيدة عن السوقِ .

البيت بعيد عن المحطةِ .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki boşluklara parantez içindeki kelimelerden uygun olanı yerleştiriniz.

١_ السوقُ ……….. المـَحَطَّةِ . ( قريبة وراء مع )

٢_ هل المـُعَلِّمُ هنا ……….. ؟ ( الآن أمام قَرِيب )

٣_ المـَدْرَسَةُ ……….. مِنْ بَيْتِنا . ( قَرِيبَةٌ بَعيدٌ أمام )

٤_ هل توجد ……….. في المـَحَطَّة ؟ ( مَطْعَم مَدْرَسَة سوق )

٥_ المدرسة بعيدة ……… البيت . ( من عن في )

٦_ المحطة ……… عن المطعم . ( قريب بعيدة وراء )

٧_ البيت ……… من المحطة . ( أمام قريب بعيد )

٨_ مدرستنا ……… السوق . ( قريب من بعيدة عن بعيد عن )

Aşağıdaki cevap cümlelerine uygun birer soru cümlesi getiriniz.

١_ …………………………………..

نعم، هي تِلْميذَةٌ .

٢_ …………………………..……..

وَلَدي مَعَه الآن .

٣_ ………………………………..….

لا، ما عنده وَرَقَة و قَلَم .

٤_ ………………………

نعم ، هي معلمتنا .

٥_ ………………………

لا ، الرجل وراء المدرسة .

٦_ ………………………

لا ، ما يوجد مطعم في السوق .

Aşağıda boş bırakılan yerlere uygun birer soru edatı yerleştiriniz..

١_ …………. مَدْرَسَتُكَ بَعيدَةٌ عنْ هنا ؟

٢_ …………. المـُعَلِّمَةُ و التِّلْميذَةُ ؟

٣_ …………. يوجد تلميذ في المدرسة الآن ؟

٤_ ……… هذا ؟

٥_ ………هو مع ولدك ؟

Aşağıdaki sorularda cevap cümlelerini dikkate alarak boşlukları doldurunuz.

١_ هل الكرسي ……… من الطاولة ؟ _ …… ، الكرسي قريب من الطاولة .

٢_ هل يوجد باب على يمين الطاولة ؟ _ لا ، …… باب على يمين الطاولة .

٣_ هل الولد على يسار المعلم ؟ _ لا ، الولد على …… المعلم .

٤_ هل المدرسة على يمينك ؟ _ لا ، المدرسة على ……… .

٥_ هل المدرسة قريبة من بيتكم ؟ _ لا ، المدرسة ……… بيتنا .

٦_ هل المطعم ……… السوق ؟ _ لا ، المطعم قريب من السوق .

٧_ هل الشباك على يسار الباب ؟ _ لا ، الشباك على …… الباب .

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

  1. Benim defterim sandalyenin üzerindedir.

  2. Onun (Bayan) öğretmeni masanın arkasındadır.

  3. Bizim evimiz sizin evinizin arkasındadır.

  4. Sizin okulunuzun arkasında lokanta var mıdır ?

  5. Çarşı istasyona uzak mıdır ?

  6. Okul lokantanın yakınındadır.

7. DERS الدرس السابع

المفردات

ذَلِكَ : o (eril) تِلْكَ : o (dişil)

رَجُلٌ : adam مَرْأَةٌ : kadın

زَوْجٌ : koca زَوْجَةٌ :

صَدِيقٌ : arkadaş (eril) صَدِيقَةٌ : arkadaş (dişil)

شَارِعٌ : sokak, cadde عَرَبِيٌّ : Arap

أَمْرِكِيٌّ : Amerikalı

القَوَاعِد :

ذَلِكَ تِلْكَ : Bunlar işaret ismidir, herhangi bir şeyi işaret etmek için kullanılır.

ذَلِكَ : “ O “ “Şu” ( Eril ) تِلْكَ : “ O “ “Şu” ( Dişil )

مَن ذَلِكَ الرَّجُلُ ؟ ذلك الرَّجُلُ مُعَلِّمٌ .

مَن تِلْكَ البِنْتُ ؟ تِلْكَ البِنْتُ تِلْميذَةُ .

أين مَدْرَسَتُها ؟ مَدْرَسَتُها في ذَلِكَ الشَّرِعِ .

İşaret isimlerinin işaret sıfatı olarak kullanılması

Daha önce işaret isimlerinin işaret zamiri olarak kullanmayı öğrenmiştik. Mesela ;

هذا قلمٌ . Bu bir kalemdir.

هذه سبّورةٌ . Bu bir yazı tahtasıdır.

Bir ismin yerini tutan zamirlerin aynı zamanda işaret sıfatı olarak ta kullanılması söz konusudur. Bu durumda bir cümle değildir. İşaret sıfatı olarak kullanıldığında kendisinden sonra gelen isim ( ال ) ile belirlidir. Örneğin ;

هذا القلمُ Bu kalem

هذه السبّورةُ Bu yazı tahtası

ذلك الرجلُ O adam

تلك المرأةُ O kadın

هذا الولدُBu çocuk

يّ : Bu “ya” ya nisbet “ya” sı denir. Nisbet , bir yer, bir varlık veya bir işle ilgili aitliği göstermek için yapılır. Başka bir değişle nisbet, cinsiyet, vatan, din, meslek veya herhangi bir sıfata aidiyeti bildirir. Bir ismin sonuna şeddeli bir ya getirmek suretiyle o isim nisbet yapılır ve nisbet “ya”sı eklenmiş isimlere İsm-i Mensub denir.

عَرَب + يّ = عَرَبِيٌّ / عَرَبيَّـةٌ müennes / müzekker ( Arap )

مِصْرٌ + يّ = مِصْرِيٌّ / مِصْرِيَّـة (Mısırlı) müennes / müzekker

جَنوبٌ + يّ = جَنوبِيٌّ / جَنوبِيَّةٌ ( Güneyli ) müennes / müzekker

Bir ismin sonunda “ ة varsa , bu isme nisbet ya’sı eklendiğinde “ ة düşer ve ondan önceki harfin harekesi kesra yapılır.

مَكَّـةٌ + يّ = مَكِّـيٌّ

البَصْرَةُ + يّ = البَصْرِيُّ

Çeşitli örnekler ;

هل هذا الولد عَرَبيٌّ ؟ نعم، هذا الوَلَدُ عَرَبيٌّ .

هل هذه البنت عَرَبيَّـةٌ ؟ لا، هذه البنت أَمَرِيكيَّةٌ .

هل هذا الرَّجُلُ مِصْرِيٌّ ؟ نعم، هذا الرَّجُلُ مِصْرِيٌّ .

هل هذه المَـرْأَةُ تُرْكيَّةٌ ؟ لا، هذه المَـرْأَةُ لُبْنانيةٌ .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerlere karşılarındaki Türkçelerine bakarak uygun birer kelime yerleştiriniz.

١_ مَن …….. المرأة معها ؟ Onun yanındaki o kadın kimdir ?

٢_ بيته في ……. الشارع . Onun evi o caddededir.

٣_ هل هذا الرجل …… ؟ Bu adam senin arkadaşın mı ?

٤_ هل أنتَ …….. ؟ Evli misin ?

٥_ هذه البنت …….. . Bu kız Arap tır.

Aşağıdaki sorulara uygun birer cevap cümlesi getiriniz .

١_ هل أنتَ عربي ؟

– …………………

٢_ هل صديقها أمريكي أيضاً ؟

– …………………

٣_ مَن هذه المرأة ؟

– …………………

Aşağıdaki sorulara parantez içindeki kelimelerle cevap veriniz.

١_ مَنْ هذا الرجل ؟ ( Öğretmen )

٢_ من هذا الولد ؟ ( Öğrenci )

٣_ من هذه البنت ؟ ( Öğrenci )

٤_ من تلك المرأة ؟ ( Öğretmen )

٥_ من ذلك التلميذ ؟ ( Arkadaşım )

٦_ من هذا الرجل ؟( Araptır )

٧من تلك المرأة ؟ ( Ürdünlüdür )

٨_ من هذا التلميذ ؟ ( Türktür )

Aşağıdaki sorulara olumsuz uzun cevap veriniz.

١_ هل بيتُكم في هذا الشارع ؟

٢_ هل مدرستُك في ذلك الشارع ؟

٣_ هل المحطة وراء هذا البيت ؟

٤_ هل المطعم وراء السوق ؟

٥_ هل توجد معلمة في المدرسة ؟

Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz.

١_ هل المحطة في …….. الشارع ؟ ( تلك ، هذه ، ذلك )

٢_ هل يوجد …….. في السوق ؟ ( مطعم ، سبورة ، محطة )

٣_ هل هذا الرجل …….. ؟ ( معلم ، معلمة ، تلميذة )

٤_ هل بيتكم …….. من المدرسة ؟ ( وراء ، قريب ، بعيد )

٥_ هل …….. البنت تلميذة ؟ ( هذا ، ذلك ، تلك )

٦_ هل …….. الولد صديقك ؟ ( هذا ، هذه ، تلك )

Aşağıdaki cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

  1. O adam, bu evin arkasındadır.

  2. Bu okul, evimize yakındır.

  3. O istasyonun arkasında, bir çarşı vardır.

  4. O kız (çocuk), bu okulda öğrencidir.

  5. Bu kız öğrenci Amerikalıdır.

  6. O adam, Araptır.

8. DERS الدرس الثامن

المفردات

شَرْقٌ : doğu غَرْبٌ : batı

شِمَالٌ : kuzey جَنُوبٌ : güney

مَدِينَةٌ : şehir مُعَسْكَرٌ : kışla

جَمِيلَةٌ : güzel وَسَطٌ : orta

إسْمٌ : isim, ad سَيِّدٌ : bay, bey

القواعد

YÖNLER : Yönler tek başına belirli bir mekanı göstermeyen zarflardır. Ancak bir isimle kullanıldıkları zaman belirli bir yeri gösterirler.

شَرْقٌ Doğu شَمالٌ Kuzey

غَرْبٌ Batı جَنُوبٌ Güney

بيتنا في شمالِ المدينةِ . Evimiz şehrin kuzeyindedir .

مدرستنا في جنوبِ المدينةِ . Okulumuz şehrin güneyindedir .

المعسكرُ في غربِ المدينةِ . Kışla şehrin batısındadır .

İSİM TAMLAMASI : İsim tamlaması, bir ismin kendisinden sonra gelen bir isimle belirlilik kazanmasıdır. Basit bir isim tamlaması iki isimden oluşur. Bunlardan birincisine muzaaf ( tamlanan ) , ikincisine muzaafun ileyh ( tamlayan ) ve tamlama işlemine de İzafet denir. Muzaafun ileyhin harekesi daima kesredir .

İsim tamlamasının üç temel kuralı vardır ;

  1. Muzaaf elif-lam’sız ve sonu tek ötrelidir.

  2. Muzaaf ileyh elif-lam’lı olmalıdır.

  3. Muzaaf ileyh’in son harfinin harekesi kesra olmalıdır.

ــــُ الـــــِ

Muzaaf ileyh Muzaaf

بابُ الْبَيْتِ Evin kapısı شُبّاكُ المدرسةِ Okulun penceresi

صديقُ الرجلِ Adamın arkadaşı قلمُ الولدِ Çocuğun kalemi

كتابُ التلميذِ Öğrencinin kitabı دفترُ المعلّمِ Öğretmenin defteri

İsim tamlaması, belirtili ve belirtisiz olmak üzere ikiye ayrılır. Yukarıda öğrendiğimiz tür belirtili isim tamlamasıdır. Belirtisiz ism tamlamasında muzaaf ileyh elif-lam’sız olarak kullanılır yani her iki ismde belirsizdir. Muzaaf ileyh’in harekesi çift kesra olur.

ــــُ ـــــٍ

Muzaaf ileyh Muzaaf

بابُ بَيْتٍ Ev kapısı بابُ مدرسةٍ Okul kapısı

كتابُ تلميذٍ Öğrenci kitabı ورقةُ دفترٍ Defter kağıdı

İsimlerin sonuna zamir bitiştiğinde ( zamirler isimlerin yerini tutar ) bir isim tamlaması oluşur .

قَلَمُكَ : Senin kalemin دفترُها : Onun (bayan) defteri

زوجتُهُ : Onun karısı معلّمِـي : Benim öğretmenim

Birinci tamlamada ( قَلَمُ ) kelimesi muzaf ( كَ ) zamiri muzafun ileyhtir. Zamirlerin harekesi değişmediği için kesra almamıştır.

Zincirleme İsim Tamlaması : Zincirleme isim tamlaması 3 veya daha fazla isimden (isimin yerini tutan zamir olabilir ) oluşur.

قَلَمُ وَلَدِكَ : Senin oğlunun kalemi

إِسْمُ بِنْتِكَ :Senin kızının ismi

كِتابُ مُعَلِّمِهِ : Onun öğretmeninin kitabı

زوجةُ ولدِ الرجلِ : Adamın oğlunun karısı

بيتُ صديقِ معلّمِي : Öğretmenimin arkadaşının evi

قَلَمُ وَلَدِكَ tamlamasını inceleyecek olursak ( قَلَمُ ) kelimesi muzaftır, ( وَلَدِ ) kelimesi ise onun muzafun ileyhidir.( وَلَدِ ) kelimesi ikinci muzaftır. ( كَ ) zamiri ise onun muzafun ileyhidir.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki cümleleri Türkçe’ye çeviriniz .

١_ بيت صديق المعلم قريب من المدرسة .

٢_ صديق ولد هذا الرجل تلميذ في مدرستنا .

٣_ زوجة معلمنا مصرية .

٤_ تلميذ هذا المعلم أمام بيته .

٥_ صديق هذا الرجل معلم في تلك المدرسة .

٦_ بنت صديق المعلمة صديقة ولدي .

٧_ المحطة بعيدة عن مطعم هذا الرجل .

Aşağıda boş bırakılan yerleri karşılarındaki Türkçe’lerine bakarak doldurunuz .

١_ ……… اسمك ؟ ( Ne )

٢_ ……… معلم في المدرسة . ( O )

٣_ هل مدرستك ……… المحطة ؟ ( arkasında )

٤_ بيت المعلم ……… . ( Şehrin doğusunda )

٥_ هذه المعلمة ……… صديقي . ( karısı )

٦_ هذا الولد ……… في هذه المدرسة . ( Öğrenci )

٧_ أنا ……… و هي ……… . ( Mısırlı / Lübnanlı )

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile doldurunuz.

١_ هذا الرجل ……… معلمنا . ( زوجة صديق التلميذ )

٢_ ……… المعلمة بعيد عن المحطة . ( مدرسة بيت المطعم )

٣_ بنت المرأة ……… ولدي . ( صديقة صديق التلميذة )

٤_ ذلك التلميذ ……… هذا الرجل . ( ولد بنت صديقة )

٥_ قلم …… الولد على الطاولة . ( على هذا أمام )

٦_ بيت صديق …… في شرق المعسكر ( معلم المعلم تلميذ )

٧_ زوجة هذا المعلم ……… . ( أردنية أردني الأردني )

٨_ معلمة هذا الولد ……… هذا الرجل . ( زوجة معلم صديق )

٩_ صديق …… المعلم تلميذ في هذه المدرسة . ( الولد ولد البنت )

١٠_ ولد صديق الرجل …… في مدرستنا . ( تلميذ التلميذ تلميذة )

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapça karşılığını yazınız .

1. Okulun masası.

2. Okul masası.

3. Öğretmenin karısı.

4. Şehir caddesi.

5. Evin penceresi.

6. Öğrencinin öğretmeni nerededir ?

7. O arkadaşının oğlu mudur ?

8. Adamın evi şehrin güneyindedir.

9. Arkadaşımın öğretmeninin oğlu öğretmendir.

10. Kızımın kocasının evi şehrin doğusundadır.

الدرس التاسع 9. DERS

المفردات

الشّام : Şam سُورِيا : Suriye

عَمَّان : Amman الأُرْدُن : Ürdün

بَغْدَاد : Bağdat العِراق : Irak

بِلاَدٌ : ülke عَاصِمَةٌ : başkent

تَقَعُ : yer alır خَرِيطَةٌ : harita

أَيُّ : hangisi ?

القواعد :

اَيُّ : “Hangi” manasına gelen bir soru edatıdır. Bu soru edatını diğerlerinden ayıran özellik bu soru edatının başına harf-i cer geldiği zaman son harfinin harekesini kesraya çevirir. Diğer soru edatlarının her durumda harekesi aynı kalır değişmez.

أَيُّ خَريطَةٍ هذه ؟ هذه خَريطَةُ سورِيَا.

أيُّ كرسيٍّ كرسيُّ المعلمِ ؟هذا كرسيُّـهُ .

مِنْ أَيِّ مَدِينَةٍ أَنْتَ ؟ أَنا مِنْ مَدِينَةِ اسْطَنْبول.

أين تَقَعُ مَدِينَةُ الشّام ؟ مدينة الشّام تَقَعُ في سورِيا.

يَقَعُ _ تَقَعُ : “ Bulunur, yer alır, düşer “ manasına gelen geniş zamanlı bir fiil kalıbıdır. Bu kalıbın kullanılmasında dikkat edilmesi gereken nokta ; eril kelimelerin “يَقَعُ , dişil kelimelerin تَقَعُ kalıbıyla kullanılmasıdır.

يَقَعُ + eril kelime تَقَعُ + dişil kelime

تَقَعُ مَدينَةُ القاهِرَة في مِصْر .

تَقَعُ مَدينَةُ عَمّان في الأُرْدُن .

تُرْكِيا تقع في شَمَـالِ سورِيا و غَرْبِ إيران.

يقع المطعمُ على ساحلِ البحرِ .

تقع المحطةُ في وسطِ المدينة .

يقع المعسكرُ في غربِ المدينة .

تقع عاصمةُ البلادِ في شرقِ البلادِ .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapça karşılığını yazınız.

1- Suriye Ürdün’ün güneyinde mi yer alır ?

2- Bağdat şehri Irağın doğusunda yer alır .

3- Sen Türk müsün ?

4- Suriye’nin başkenti Şam şehridir .

5- Ben Ankaralıyım

6- Bu haritada hangi ülkeler bulunur ?

Aşağıdaki sorulara uygun birer cevap cümlesi üretiniz.

١_ ما اسم عاصمة العراق ؟

– ……………………………..

٢_ هل مُعَلِّمَتُها عَرَبيةٌ ؟

– ……………………………..

٣_ أَيْنَ تَقَعُ مَدينَةُ اسطَنْبول ؟

– ………………………………..

٤_ هل الأُرْدُن يَقَعُ في شَرْقِ العِراق ؟

– ……………………………….

٥_ مِنْ أَيِّ مدينةٍ مُعَلِّمُكَ ؟

– ………………………………

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.

١_ مِنْ …… أنتَ ؟أنا من تركيا .

٢_ من أي ……… زوجة هذا الرجل ؟ من مدينة الشام .

٣_ في أي …… تقع مدينة بغداد ؟ مدينة بغداد تقع في العراق .

٤_ أين …… لبنان ؟ _ لبنان تقع في الشرق الأوسط .

٥_ أي خريطة ……… ؟ هذه خريطة الأردن .

٦_ هل هذا …… عربي ؟ نعم ، هذا الرجل عربي .

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile tamamlayınız.

١_ مدينة عمّان ……… في شمال الأردن . ( يقع تقع توجد )

٢_ هل هذه ……… عربية ؟ ( معلم معلمة المعلمة )

٣_ هل معلمنا ……… ؟ ( أردني أردنية الأردني )

٤_ هل أنت ……… ؟ ( عربية العربي أردني )

٥_ بنت الرجل ……… في هذه المدرسة . ( معلمة المعلمة معلم )

٦_ مطعم صديقي في …… الشارع . ( تلك هذه ذلك )

٧_ الأردن يقع …… جنوب سوريا . ( في على عن )

٨_ ……… الأردن هي مدينة عمان . ( عاصمة العاصمة مدينة )

٩_ توجد تركيا على هذه ……… . ( سبورة الخريطة خريطة )

١٠ _ طاولة التلميذ ……… . ( أمامه وراءها معها )

الدرس العاشر 10. DERS

المفردات

نَحْنُ : biz هُمْ : onlar (eril)

أَنْتُمْ : siz (eril) عَرَبٌ : Araplar

لُبْنَان : Lübnan بَيْرُوت : Beyrut

أَصْدِقَاءٌ : arkadaşlar أَمرِكِيُّونَ : Amerikalılar

مُعَلِّمُونَ : öğretmenler (eril) مَدَارِسٌ : okullar

سَاحِلٌ : sahil بَحْرٌ : deniz

تَلامِيذٌ : öğrenciler (eril) الشَّرْقُ الأوْسَطْ : Orta Doğu

القواعد :

Cemi müzekker salim : Arapça da müzekker isimlerin kurallı bir şekilde çoğul yapılmasına denir. Müzekker isimlerin sonuna (ونَ) getirilerek çoğul yapılır. Bütün tekil isimleri bu şekilde çoğul yapamayız . Çoğul isimlerin başına harf-i cer geldiğinde sonlarına (ونَ) yerine ( ينَ ) getirilir.

مُعَلِّم مُعَلِّمونَ مَعَ مُعَلِّمينَ .

لَبْنَاني لُبْنانيّونَ مَعَ لُبْنانيّينَ .

Düzenli eril çoğullar ötre alması gereken durumlarda ötre yerine (ون) , üstün ve kesre alması gereken durumlarda bunun yerine (ين) alırlar .

هل آَنْتُمْ مُعَلِّمونَ ؟

أَين المُعَلِّمونَ رَجَاءً ؟

Düzenli eril çoğulların isim tamlamasında kullanımı

1. Düzenli eril çoğullar isim tamlamasında muzaaf (I.Unsur) olarak kullanıldıklarında sonlarındaki “nun” harfi düşer.

معلّمو المدرسةِ . Okulun öğretmenleri

أمريكيّو البلادِ . Ülkenin Amerikalıları

أردنيّو المدينةِ . Şehrin Ürdünlüleri

لبنانيّو المدرسة . Okulun Lübnanlıları

İsim tamlamalarının başına harf-i cer geldiği zaman düzenli eril çoğulun sonundaki “vav” harfi “ya” harfine dönüşür.

مع معلّمِي المدرسة .

مع أمريكيّـي البلاد .

مع أردنيّـي المدينة .

مع لبنانيّـي المدرسة

2. Düzenli eril çoğullar isim tamlamasında muzaaf ileyh (II.Unsur) olarak kullanıldığında sonu daima ( ينَ ) şeklinde gelir.

تلاميذُ المعلّمِينَ .

مدرسة الأمريكيِينَ .

بيتُ الأردنيِينَ .

سوقُ مصريِينَ .

Cem-i Teksir : ( Kırık Cemi ) düzensiz çoğul diye isimlendirilen bu çoğullar ; tekillerinden , herhangi bir kurala dayanmaksızın türemiş olan çoğullardır. Bunlar ancak sözlükten bakılarak veya duyularak öğrenilebilir.

صَديقٌ (ج) أَصْدِقاءُ ، قَلَمٌ (ج) أَقْلامٌ

تِلْميذٌ (ج) تَلاميذُ ، دَفْتَرٌ (ج) دَفاتِرُ

مَدْرَسَةٌ (ج) مَدَارِسُ ، كِتابٌ (ج) كُتُبٌ

هُمْ : “ Onların ” manasına gelen muttasıl ( bitişik ) zamirdir . Eril isimlerin yerine kullanılır .

مُعَلِّمُهُمْ Onların öğretmeni

مَدْرَسَتُهُمْ Onların okulu

بَيْـتُهُم Onların evi

صديقُهُمْ Onların arkadaşı

كتابُهُمْ Onların kitabı

نَحْنُ أَنْـتُمْ : Munfasıl ( ayrı olarak yazılan ) şahıs zamirlerindendir .

نَحْنُ : Biz . أَنْـتُمْ : Siz ( eril )

نَحْنُ مِنْ مَدينَةِ أَنْقَرَة .

نَحْنُ أمريكيونَ .

هل أَنْتُمْ مُعَلِّمون ؟

هل أنتم عربيونَ ؟

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda boş bırakılan yerleri uygun birer kelime ile doldurunuz .

١_ أين ……… بِلاد لبنان ؟ ( يقع تقع توجد )

٢_ هل …….. سوريون ؟ ( هو أنت أنتم )

٣_ تقع بغداد في الشرق …….. . ( أوسط الأوسط الوسط )

٤_ هُمْ ……… في مدارس العراق . ( معلم معلمة معلمون )

٥_ أين بيتكم ؟ -… في شرق المدينة . ( بيتنا بيتكم بيتهم )

٦_ هل ……… معلمون في مدارس لبنان . ( أنتم هو أنت )

٧_ هل التلاميذ … ( أمريكي أردنيون أمريكيين )

٨_ هل المعسكر … ساحل البحر ؟ ( قريبة من بعيد عن قريب عن )

Aşağıdaki tekil kelimelerin çoğullarını, çoğul kelimelerin tekillerini yazınız .

مدارسمعلّمتلميذ

صديقأمريكيونعربي

Aşağıdaki boşlukları soru ve cevap cümlelerini dikkate alarak doldurunuz.

١_ هل ……… معلمون ؟ نعم ، ……… معلمون .

٢_ هل التلاميذ ………… ؟ نعم ، هم من سوريا .

٣_ هل توجد ……… في عاصمة البلاد ؟نعم ، المدارس تقع في وسط العاصمة .

٤_ هل بيتكم قريب من المحطة ؟لا ، ……… بعيد عن المحطة .

٥_ ما هي عاصمة البلاد ؟ – ………… مدينة عمان .

Aşağıdaki Arapça cümlelerin Türkçelerini yazın .

١_ هم معلمون في مدارس الأردن .

٢_ أصدقائنا لبنانيون و هم مِن مدينة بيروت .

٣_ معلمو المدرسة أمام باب المدرسة .

٤_ توجد مدارس في وسط استنبول .

٥_ عاصمة سوريا تقع في جنوب البلاد .

٦_ ولد معلمتي تلميذ في تلك المدرسة .

٧_ بنت معلمنا مع أصدقائها وراء البيت .

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapçalarını yazın .

1. Okulun öğrencileri oradadır .

2. Onlar öğretmen midir .

3. Lübnan nerede yer alır ?

4. Sizin eviniz deniz kıyısına yakın mıdır ?

5. Öğretmenlerin evi şu caddededir.

6. Okulun öğrencileri şu an istasyondadır.

7. Ürdünlülerin evi şehrin doğusunda yer alır.

8. Okulun öğretmenleri öğrencileriyle beraberdir.

9. Amerikalıların okulu şu istasyonun arkasındadır.

10. Okulun öğrencileri öğretmenlerin evindedir.

11. DERS الدرس الحادي عشر

المفردات

هؤُلاَءِ : bunlar هُنَّ : onlar (dişil)

رِجَالٌ : adamlar نِسَاءٌ : kadınlar

زَوْجَاتٌ : eşler بَنَاتٌ : kızlar

مُعَلِّماتٌ : öğretmenler (bayan) تِلْمِيذاتٌ : öğrenciler (bayan)

القَاهِرَة : Kahire النِيل : Nil nehri

نَهْرٌ : nehir, ırmak صَدِيقَاتٌ: arkadaşlar (bayan)

صَباحُ الخَيْر = صَباحُ النُّور : günaydın

القواعد :

Cem’i Müennes Salim: Arapça da müennes isimlerin kurallı olarak yapılan çoğullarına denir. Müennes isimlerin sonuna ( اتٌ ) ve ( اتٍ ) getirilerek çoğul yapılır.

تلميذةٌ تِلْميذَاتٌ

صديقةٌ صَديقاتٌ

زوجةٌ زَوْجاتٌ

معلّمةٌ مُعَلِّماتٌ

Müennes tekil isimlerin çoğullarının hepsi bu şekilde gelmeyebilir. Çünkü bazı müennes kelimelerin çoğulları cem-i teksir olarak gelir. Bunlar işitilerek veya sözlüğe bakılarak öğrenilir.

مدرسةٌ مدارسُ
خريطةٌ خَرائِطُ

Bu isimler cümle içersinde ötre alması gerekiyorsa, ötre yerine ( اتٌ ) , üstün veya kesre alması gerekiyorsa, üstün ve kesrenin yerine ( اتٍ ) alırlar.

هُنَّ مُعَلِّماتٌ في مَدارِس ِ البَناتِ .

هل زَوْجا تُهُمْ مَعَهُم ؟

هُنَّ : “ Onlar “ manasına ve hem muttasıl ( bitişik ) hem de munfasıl ( şahıs zamiri ) olarak kullanılan bir zamirdir. Müennes olan isimlerin yerini tutar .

  • Bitişik olarak kullanılırsa

مُعَلِّمُهُنَّ Onların ( bayanların ) öğretmeni

تَلاميذُهُنَّ Onların ( bayanların ) öğrencileri ( eril )

  • Ayrık olarak kullanılırsa

هل هُنَّ مُعَلِّماتٌ ؟ Onlar ( bayanlar ) öğretmen midir ?

هُنَّ الآنَ في المَدْرَسَةِ . Onlar (bayanlar ) şu anda okuldalar .

هَؤلاءِ : “ Bunlar ” manasına gelen bir işaret ismidir. Hem erkekler hem de bayanlar için ortak kullanılır.

هَؤلاءِ مُعَلِّمونَ Bunlar öğretmendir.

هؤلاءِ مُعَلِّماتٌ Bunlar bayan öğretmendir.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki boşluklara uygun kelimeyi parantez içindeki kelimelerden seçiniz .

١_ عاصِمَةُ مِصْر ……….. مَدينَةُ القاهِرَة . ( هذا هي هؤلاء )

٢_ هل ………. تَلاميذٌ في مَدارِسِ البَناتِ . ( توجَدُ يَقَعُ يوجَدُ )

٣_ تقع القاهِرَةُ ………. نَهْرِ النّيلِ في شَمَالِ البِلادِ . ( على في مع )

٤_ هُنَّ …………. في مَدارِسِ البَناتِ . ( مَعَلِّمَة مَعَلَّمونَ مُعَلِّماتٌ )

٥_ مِنْ ………… بِلادٍ أَنْتُمْ ؟ ( أَيْنَ أَيِّ مَنْ )

٦_ أصدقاء الرجل …… في هذه المدرسة . ( معلمون المعلمون معلم )

٧_ …… البنت مع صديقاتها الآن . ( هذا هذه هي )

٨_ بنات الرجل …… في تلك المدرسة . ( معلمون تلميذات تلاميذ )

٩_ هل …… عرب ؟ ( هو هم هنَّ )

١٠_ هل …… نهر في مصر ؟ ( يوجد توجد تقع )

١١_ زوجة صديقك …… مع صديقاتها . ( هو هي هذه )

١٢_ هل توجد مدارس للبنات …… تركيا ؟ ( في على عن )

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapça karşılığını yazınız .

  1. Bayan öğrencilerin öğretmenleri okulun önündedir

  2. Şam da kızlar için okullar var mı?

  3. Bu çocuklar kimdir ?

  4. Kahire Nil nehri üzerindedir .

  5. Sizin eviniz Nil nehri ne uzak mıdır ?

  6. Türkiye’nin doğusunda deniz var mıdır ?

  7. Türkiye’nin batısında nehir vardır.

  8. Okulun bayan öğretmenleri şu anda nehrin kenarındadır.

Aşağıdaki Arapça cümleleri Türkçe’ye çeviriniz.

١_ مدرسة التلاميذ قريبة من هذا الشارع .

٢_ كتاب المعلمين على الطاولة .

٣_ زوج معلمتنا أردني .

٤_ أصدقاء الرجل معلمون في هذه المدرسة .

٥_ معلمونا في المطعم الآن .

٦_ هنَّ صديقات بنت المعلم .

٧_ أولاد المرأة تلاميذ في تلك المدرسة .

Aşağıdaki boş bırakılan yerleri parantez içindeki kelimelerle doldurunuz.

١_ هل هي ……… ؟ ( Arap )

٢_ هل هم ………؟ ( Amerikalı )

٣_ هل أصدقائك ……… ؟ ( Ürdünlü )

٤_ هل أنتم ……… ؟ ( Suriyeli )

٥_ هؤلاء التلاميذ ……… . ( Lübnanlı )

12. DERS الدرس الثـاني عشر

المفردات

كَيْفَ : nasıl ? كَيْفَ صِحَّتُكُمْ ؟ : nasılsınız ?, sıhhatiniz nasıl ?

جَيِّدَةٌ : iyi جَمِيلٌ : güzel (eril)

اليَوْمُ : bugün الحَمْدُ لله :

شَمْسٌ : güneş طالِعَةٌ : doğmuş, yükselmiş

طَقْسٌ : hava مَتَى ؟ : ne zaman ?

ضَبابٌ : sis عَادَةً : genellikle

دائِماً : daima أَحْياناً : bazen

قَلِيلٌ : az كَثِيرٌ : çok

القواعد :

Sıfat Tamlaması: Bir ismin kendisinden sonra gelen bir sıfatla nitelenmesi veya özellik kazanmasıdır. Niteleyen isime sıfat, nitelenen isime mevsuf denir. Türkçe de sıfat ( niteleyen ) önce geldiği halde Arapça’da önce kelime sonra sıfatı gelir.

قَلَمٌ كَثيرٌ Birçok kalem

مَدْرَسَةٌ بَعيدَةٌ Uzak bir okul

Arapça da sıfat ile mevsuf arasında 4 açıdan uyum vardır, başka bir deyişle sıfat, mevsufuna 4 yönden uyar.

  1. Hareke bakımından.

  2. Belirlilik , belirsizlik bakımından.

  3. Sayı bakımından.

  4. Müzekkerlik, müenneslik bakımından.

الطّاوِلَةُ الكَثيرَةُ bir sıfat tamlamasıdır. Sıfat ile mevsuf arasındaki uyumu

Sıfat Mevsuf dört açıdan inceleyecek olursak ;

  1. Hareke bakımından sıfat mevsufuna uymuştur. ( her ikiside ötrelidir )

  2. Mevsuf belirli olduğu için sıfatta belirlenmiştir.

  3. Mevsuf müennes olduğu için sıfatta müennes gelmiştir.

  4. Sayı bakımından da sıfat mevsufuna uymuştur. ( her ikiside tekildir )

Burada bilinmesi gereken önemli bir kural vardır. Arapça’da gayr-i akil ( insan dışında, hayvan veya cansız varlığa dalalet eden ) kelimelerin çoğulları tekil ve müennes kabul edilir. Yani gayr-i akil kelimelerin çoğulları tekil ve müennes sıfat alır.

طاولاتٌ كثيرةٌ

مدارسُ كثيرةٌ

بيوتٌ جميلةٌ

Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi mevsuflar akılsız varlıkların cemisi şeklinde gelmesine rağmen sıfatları ise tekil ve müennes gelmiştir.

Aynı kural isim cümlesi içinde geçerlidir. Yani gayr-i akil kelimenin çoğul şekliyle başlayan bir isim cümlesinin haberi tekil müennes olur.

المدارسُ جميلةٌ . Okullar güzeldir.

كَيْفَ مَتَى : “ Nasıl “ ve “ Ne zaman “ manalarına gelen soru edatlarıdır. Her zaman cümlenin başında gelir.

كَيْفَ صِحَّتُكُم ؟ Sağlığın sıhhatin(iz) nasıl ?

كَيْفَ صِحَّةُ وَلَدِكَ ؟ Oğlunun sağlığı nasıl ?

مَتى يوجَدُ ََضَباب ؟ Sis ne zaman olur (bulunur) ?

متى توجد شَمْسٌ كَثيرَةٌ عادَةً ؟ Genellikle bol güneş ne zaman olur ?

بِ : “ ile ” manasına gelen bir harf-i cerdir. Başına geldiği kelimeye bitiştirilerek yazılır.

بِمُعَلِّمٍ öğretmen ile بِكِتابٍ kitap ile

بَالمُعَلِّمِ öğretmen ile بِالكِتابِ kitap ile

أَنا بِصِحَّةٍ جَيِّدَةٍ .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki boşluklara parantez içindeki kelimeleri sıfat olarak getiriniz.

١_ الخريطة ……… ( büyük ) ٨_ المدارس ……… ( büyük )

٢_ المدرسة ……… (güzel) ٩_ الكتب ………( iyi )

٣_ ضباب ……… ( az ) ١٠_ أوراق ……… ( güzel )

٤_ الشمس ……… ( doğmuş ) ١١_ أقلام ……….. ( az )

٥_ البيت ………… ( güzel ) ١٢_ معلمات ……… ( güzel )

٦_ الأقلام ………… ( güzel ) ١٣_ تلميذات ……… ( büyük )

٧_ توجد أمطار ……… ( çok ) ١٤_ الصديق ……… ( iyi )

Aşağıdaki soruları parantez içindeki kelimeleri kullanarak cevaplandırınız.

١_ مَنْ هذه المرأة ؟ ( öğretmen )

٢_ من هؤلاء الرجال ؟ ( öğretmen )

٣_ من هذا الولد ؟ ( öğrenci )

٤_ من هؤلاء البنات ؟ ( öğrenci )

٥_ من هذا الرجل ؟ ( okulun öğretmeni )

٦_ من هذه المرأة ؟ ( arkadaşımın karısı )

٧_ من هذا التلميذ ؟ ( öğretmenin oğlunun arkadaşı )

Aşağıdaki Türkçe cümlelerin Arapça karşılığını yazınız

  1. Bu şehirde her zaman sis var mıdır ?

  2. Bu şehirde kızlar için bir çok okul vardır.

  3. Bu gün güzel bir gündür.

  4. Türkiye’nin güneyinde hava daima güzeldir.

  5. İstanbul’da sabahları genelde sis vardır.

  6. Onun kız arkadaşı güzel midir.

13. DERS الدرس الثـالث عشر

المفردات

بارِدٌ : soğuk حارٌّ : sıcak

شِتاءٌ : kış صَيْفٌ : yaz

مُعْتَدِلٌ : ılıman جِدّاً : çok

مَطَرٌ : yağmur أَمْطأرٌ : yağmurlar

مَناخٌ : iklim مَساءٌ : akşam

حَضْرَتُكُ: hazretleri السعوديّة: Suudi Arabistan

مَكَّة : Mekke الرِياض : Riyad

القواعد

Mevsimler ( الفُصول )

الشِّتاءُ Kış الرَّبيعُ İlkbahar

الصَّيْفُ Yaz الخَريفُ Sonbahar

Sıfat Tamlaması : Bir önceki derste sıfat tamlamasında sıfatın mevsufuna 4 yönden uyması gerektiğini söylemiştik.

Müzekkerlik – Müenneslik Uyumu : Bir sıfat tamlamasında sıfatın mevsufuna erkeklik- dişilik yönünden uyması gerekir. Mevsuf eğer tekil olan bir müennes kelime ise sıfatın sonuna (ة ) getirerek bu uyumu sağlarız .Fakat ; Arapça’da akılsız varlıkların çoğulları tekil müennes kabul edilir. Dolaysıyla eğer mevsuf bir akılsız varlığın çoğulu ise ona getireceğimiz sıfat tekil müennes olmalıdır ki uyum sağlanmış olsun.

Örneğin ;

بِنْتٌ جَميلَةٌ tamlamasında mevsuf akıllı ve müennes bir varlıktır ve de tekildir, dolayısıyla sıfatı tekil ve müennes gelmiştir.

بَناتٌ جَميلاتٌ tamlamasında mevsuf akıllı müennes bir varlıktır fakat çoğuldur, bu sebepten dolayı sıfatı da çoğul ve müennes gelmiştir.

مَدينَةٌ جَميلَةٌ tamlamasında mevsuf akılsız, müennes ve tekil bir varlıktır. Bu sebeple sıfatı tekil ve müennes gelmiştir.

مُدُنٌ جَميلَةٌ tamlamasında mevsuf akılsız bir varlığın çoğuludur. Akılsız varlıkların çoğulları tekil müennes kabul edildiğinden sıfatı tekil ve müennes gelmiştir.

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki cevap cümlelerine uygun soru cümlelerini türetiniz.

١_ ……………………………….؟

نعم، هو بارِدٌ جِدًّا في الشَّمال.

٢_ ……………………………….؟

المَناخُ هناك مُعْتَدِلٌ .

٣_ ………………………………..؟

في الشِّتاءِ عادَةً.

٤_ ……………………………….؟

لا، الأَمْطارُ قَليلَةٌ هناك .

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile tamamlayınız.

١_ الطقس ……… في فصل الشتاء . ( باردة معتدل حارّة )

٢_ عاصمة السعودية ……… مدينة الرياض . ( هو هي هذه )

٣_ يوجد عرب ……… في بلادنا . ( كثير كثيرات كثيرون )

٤_ توجد ……… جميلات في هذه المدرسة . ( معلمة معلمات معلمون )

٥_ توجد مدارس ……… في وسط المدينة . ( كثير كثيرة كثيرات )

٦_ هل توجد ……… كثيرة في شمال البلاد ؟ ( أمطار ضباب مطر )

٧_ يوجد ……… كثيرون في الأردن . ( أمريكي لبنانيون سوريين )

٨_ الطقس حارّ جدّا في ……… الصيف . ( قسم فصل أحيانا )

٩_ هل مدينتكم ……… جدّا . ( جميل كبيرة جيّد )

١٠_ يوجد بحر ……… من تركيا . ( قريب بعيد قريبة )

١١_ الطقس بارد في ……… البلاد . ( الشرق الغرب جنوب )

١٢_ ……… أي مدينة أنت ؟ ( من في على )

١٣_ توجد ……… جميلات في هذا الشارع . ( بنات معلمة مدرسة )

١٤_ الشمس ……… في الصيف هناك . ( حارّ حارّة طالع )

١٥_ هل مدينة عمّان ……… . ( كبير جميلة جيّد )

Aşağıda boş bırakılan yerleri doldurarak birer sıfat tamlaması oluşturunuz.

١_ الأَمْطارُ ……………. . ( çok )

٢_ ضَبَابٌ ……………... ( az )

٣_ مُعَلَّماتٌ ……………. ( güzel )

٤_ المَدارِسُ …………….. ( iyi )

٥_ …………….جَميلٌ . ( ev )

٦_ …………….كَثيرَةٌ .( kalem )

٧_ …………….جَميلاتٌ .( öğrenci )

٨_ …………… قَليلَةٌ.( yağmur )

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

1. Türkiye’nin kuzeyinde hava kış mevsiminde soğuktur.

2. Ülkenin doğusunda yaz mevsiminde hava ılımandır.

3. Sabahleyin şehrin kuzeyinde çok sis vardır.

4. Bu okulda iyi kız öğrenciler vardır.

5. Ülkenin güneyinde yazın çok sıcak vardır.

6. Sizin ülkeniz büyük müdür.

7. Öğretmenin evinde birçok kitap vardır.

14. DERS الدرس الرابع عشر

المفردات

فَصْلٌ : mevsim فُصُولٌ : mevsimler

رَبِيعٌ : ilkbahar خَرِيفٌ : sonbahar

قِسْمٌ : kısım, parça فَقَطْ : sadece, yalnızca

مِثْلُ : gibi رُطُوبَةٌ : nem, rutubet

هَواءٌ : hava قَوِيٌّ : güçlü

ثَلْجٌ : kar خُصُوصاً : özellikle

القواعد

Nisbet ( İsm-i Mensub ) : İsimlerin sonuna ( ي ) getirmek suretiyle nisbet yapılır. Nisbet yapılan isim Türkçe’ye ( -lı, -li ) ekleriyle tercüme edilir.

شَرْقٌ Doğu شَرْقيDoğulu

غَرْبٌ Batı غَرْبيBatılı

شِمالٌ Kuzey شِمالي Kuzeyli

جَنوبٌ Güney جَنوبي Güneyli

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda karışık olarak verilen kelimeleri cümlelerdeki boşluklara manaya uygun bir şekilde yerleştiriniz.

دائماً قوي كثيرة الشمالي فصل مثل الطقس كثير

١يوجد مطر كثير في فصل الخريف في القسم …….. من البلاد .

٢فصل الخريف معتدل ……… فصل الربيع .

٣نحن الآن في ……… الخريف .

٤كيف …….. في فصل الشتاء ؟

٥في أيّ فصلٍ توجد رطوبة ……… في بلادكم ؟

٦هل هذا الرجل …….. ؟

٧يوجد ثلج …….. في بلادنا و خصوصاً في الشمال .

٨هل توجد رطوبة …….. في الصباح ؟

Aşağıda karışık şekilde verilmiş cevap cümlelerini soru cümleleriyle eşleştiriniz .

١هل هذه البنت قوية ؟ ١نحن الآن في فصل الشتاء .

٢كيف الطقس في فصل الصيف ؟ ٢فَقَطْ في الشتاء .

٣هل يوجد ضباب كثير في بلادكم ؟ ٣الطقس بارد في الشتاء عادةً .

٤هل الطقس جميل في هذا الفصل ؟ ٤الطقس بارد اليوم .

٥متي يوجد ثلج ؟ ٦نعم ، هذه البنت قوية .

٦كيف الطقس اليوم ؟ ٦الشمس دائماً قوية في فصل الصيف .

٧في أيّ فصلٍ نحن الآن ؟ ٧نعم ، يوجد ضباب كثير في بلادنا .

٨كيف الطقس في فصل الشتاء عادةً ؟ ٨نعم ، الطقس جميل في هذا الفصل .

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile doldurunuz.

١_ هل هذه البنت ……… ؟ ( قوية كبير جميل )

٢_ المناخ في فصل الخريف ……… فصل الربيع . ( مثل دائما عادة )

٣_ ……… ثلج كثير في فصل الشتاء . ( يوجد توجد عندها )

٤_ أنا ……… من بلاد الأردن . ( عرب عربي أمريكي )

٥_ توجد رطوبة ……… في هذه المدينة . ( قليلة كثير قوي )

٦_ المناخ معتدل في …… الغربي من أمريكا في فصل الصيف. ( القسم قسم الفصل )

٧_ يوجد ضباب كثير و …… في الصباح . ( أحيانا دائما حصوصا )

٨_ المناخ في فصل الربيع ……… . ( جميل الجميل جميلة )

٩_ هل الأمطار ……… في هذا الفصل ؟ ( قليلة كثير الكثير )

١٠_ هل هؤلاء التلميذات ……… . ( قوية _ قويات القوية )

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

1. Kış mevsiminde ülkenin doğusunda çok kar vardır.

2. Bugün hava çok güzeldir.

3. Ülkemizde, ilkbahardaki iklim sonbahardaki gibidir.

4. Oğlumun arkadaşları bu okulda öğrencidirler.

5. Oğlumun öğretmenleri okulun önündedirler.

6. Şehrin kuzeyinde büyük bir kışla vardır.

7. Arkadaşımın lokantası sahile yakındır.

15. DERS الدرس الخامس عشر

المفردات

كَمْ ؟ : kaç ? لأنَّ : çünkü

يَوْمٌ أَيامٌ : gün لِماذا ؟ : niçin ?

عُطْلَطٌ ، عُطَلٌ : tatil الإثنينِ : pazartesi

أُسْبُوعٌ ، أسابِيعٌ : hafta الأحَدُ : pazar

واحِدٌ ، واحِدَةٌ : bir السَبْت : cumartesi

أرْبَعَةُ : dört سَبْعَة : yedi

الجُمْعَةُ : Cuma خَمْسَة : beş

القواعد

كَمْ : Adet (sayı) sormak için kullanılan bir soru edatıdır, manası ( kaç ?) demektir. Bu soru edatından sonra gelen kelime ( sayılan – Temyiz ) daima tekil, belirsiz ( ال takısı almamış ) gelir ve harekesi daima çift fethadır.

كَمْ ـــاً ؟

كَمْ يَوْماً يوجد في الأسبوع ؟ Bir haftada kaç gün bulunur ?

كم يوماً بالأسبوع عندكَ مدرسة ؟ Haftada kaç gün okulun var ?

كم ورقةً توجد على الطاولة ؟ Masanın üzerinde kaç kağıt var ?

لِماذا : ( Niçin ? ) manasına gelen bir soru edatıdır. Eylemin yapılış sebebini sormak için kullanılır. Bu soru edatından sonra fiil yada isim gelebilir.

لِماذا أنتَ في البيت اليوم ؟ Bugün niçin evdesin ?

لِماذا ما عندكَ مدرسة اليوم ؟ Bugün niçin okulun yok ?

لماذا يوجد ثلج كثير في هذا القسم من البلاد ؟ Ülkenin bu kısmında niçin çok kar vardır ?

لماذا لا يوجد تلاميذ في المدرسة هذا اليوم ؟ Bugün okulda niçin öğrenciler yoktur ?

لماذا لا يوجد مطعم كبير على ساحل البحر Niçin deniz kıyısında büyük bir lokanta yoktur ?

لأَنَّ : ( لِماذا ) ile sorulan soruya cevap vermek için kullanılır, ( çünkü ) manasına gelir. Kendisinden sonra isim gelir ve bu isim fethalanır.

لِماذا أنتَ في البيت ؟لأَنَّ اليوم ما عندي مدرسة .

لِماذا لا يوجد عندكَ مدرسة اليوم ؟ لأَنَّ اليوم هو يوم العطلة .

لماذا أنت في المدرسة ؟لأَنَّنِي معلم .

لماذا الطقس بارد ؟لأنّ الفصل هو فصل الشتاء .

لماذا الطقس حارّ اليوم ؟لأنّ الشمس قوية جدّا .

إِلى : Önüne geldiği isme ( -e, -a ) manası katan bir harfi cerdir.

إلى المدرسةِ Okula

إلى البيتِ Eve

مِن يومِ الإثْنَيْنِ إلي يومِ الجُمْعَةِ . Pazartesi gününden Cuma gününe

إلى جنوب البلاد . Ülkenin güneyine

إلى صديق المعلم . Öğretmenin arkadaşına

Haftanın Günleri (أيام الأسبوع ) : Haftanın günleri Arapça da Pazar gününden başlar, Cumartesi günü sona erer .

يومُ الأَحَدِ Pazar

يومُ الإِثْنَيْنِ Pazartesi

يومُ الثُّلاثاءِ / الثَّلاثاءِ / الثُّلَثاءِ Salı

يومُ الأَرْبِعاءِ Çarşamba

يومُ الخَمِيسِ Perşembe

يومُ الجُمْعَةِ Cuma

يومُ السَّبْتِ Cumartesi

Arapça da günler isim tamlaması şeklinde gelir. Gün isimlerini kullanırken ( يوم ) kelimesini yazmadan da kullanabiliriz.

يوم الأحد ، الأحد Pazar

يوم الجمعة ، الجمعة Cuma

SAYILAR : Arapça’da 1 ile 10 arasındaki sayılara müfred sayılar denir. Sayılarında müzekker ve müennesi vardır.

Dişil Eril

واحِدٌ واحِدَةٌ

اِثْنانِ اِثْنَتانِ

ثَلاثٌ ثَلاثَةٌ

أَرْبَعٌ أَرْبَعَةٌ

خَمْسٌ خَمْسَةٌ

سِتٌ سِتَّـةٌ

سَبْعٌ سَبْعَـةٌ

ثَمانٍ ثَمانِيَةٌ

تِسْعٌ تِسْعَةٌ

عَشْرٌ عَشْرَةٌ

Arapça da 1 ve 2 sayısı sıfat mevsuf gibi kullanılır. Yani 4 yönden sayı ile sayılan birbirine uyar.

قَلَمٌ واحِدٌ قَلَمانِ اِثْنانِ

مَدْرَسَةٌ واحِدَةٌ مَدْرَسَتانِ اِثْنَتانِ

Örneklerde görüldüğü gibi ; (قلم ) zaten bir kalem demektir, tekrar (واحِد) demeye gerek yoktur. (قَلَمان ) iki kalem demektir, tekrar (إثْنان ) demeye gerek yoktur. Fakat her iki şekilde kullanılabilir, bu şekilde yani sayının sıfatı şeklinde kullanıldığında pekiştirme ifade eder.

Arapça’da 3 ila 10 arasındaki sayıların sayı tamlamasında kullanımı

Arapça da 3 ile 10 arasındaki sayılar kullanılırken ; önce sayı yazılır, sonra sayılan ( madud ) yazılır. Sayı ile sayılan arasında müzekkerlik – müenneslik yönünden terslik vardır. Sayılan müfredi esas alınarak müzekker mi müennes mi olduğuna bakılır. Eğer sayılan ( madud ) müzekkerse sayı müennes, eğer sayılan müennesse sayı müzekker getirilir . 3 ila 10 arasındaki sayıların madudu ( sayılanı ) daima cemi, (ال ) takısı almadan ve harekesi çift kesralı olarak gelir. Çünkü bu sayılarda sayı muzaf, sayılan muzafun ileyhtir. Yani 3 ile 10 arası sayılar isim tamlaması şeklinde gelir.

خَمْسَةُ أَيامٍ burada sayı muzaf, sayılan muzafun ileyh olduğu için harekesi çift kesra şeklinde gelmiştir. أَيّامٍ ( günler ) kelimesinin müfredi ( يَوْم ) kelimesidir ve müzekkerdir. Bu sebepten dolayı beş sayısını müennes olarak getirmek zorundayız .

خَمْسُ مَدارِسٍ burada ( مدارس ) kelimesinin müfredi ( مدرسة ) kelimesidir ve müennestir. Bu sebepten dolayı beş sayısını müzekker olarak getirmek zorundayız

أَرْبَعَةُ مُعَلِّمينَ 4 Erkek öğretmen

أَرْبَعُ مُعَلِّماتٍ 4 Bayan öğretmen

سِتُّ نِساءٍ 6 Kadın

سِتَّـةُ رِجالٍ 6 Erkek

تِسْعَةُ تَلاميذٍ 9 Erkek öğrenci

تِسْعُ تِلْميذاتٍ 9 Bayan öğrenci

ALIŞTIRMALAR

Aşağıda verilen Türkçe cümlelerin Arapça karşılığını yazınız .

١_ ………………………………………………. 3 hafta

٢_ ………………………………………………. 3 mevsim

٣_ ……………………………………………… 5 bayan arkadaş

٤_ ……………………………………………….5 erkek arkadaş

٥_ ………………………………………………7 kız ( çocuk ).

٦_ ……………………………………………..7 ( bayan ) eş

٧_ …………………………………………….8 okul

٨_ ……………………………………………8 erkek ( çocuk ) .

Aşağıda karışık olarak verilen kelimeleri cümlelerdeki boşluklara manaya uygun bir şekilde yerleştiriniz .

يوجد عُطْلَةٌ أَيُّ لأَنَّ السَّبْتُ كَمْ سَبْعَةٌ لِماذا

١_ ………….. ما عَنْدَكُمْ مَدْرَسَةٌ اليَوْم ؟

٢_ في ……….. فَصْلٍ نَحْنُ الآن ؟

٣_ هل ……….عندكَ مدرسة يَوْمَ ؟

٤_ …………… مدرسة توجد في هذه المَدينةِ ؟

٥_ كَمْ يَوْماً ……………… بِالأُسْبوعِ؟

٦_ لأَنَّ اليوم هو يوم ………………..

٧_ ……………….. ما عندي مدرسة .

٨_ توجد …………… أَيّامٍ في الأُسْبوعِ.

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile doldurunuz.

١_ يوجد ……… معلمين في هذه المدرسة . ( أربعة خمس ستّ )

٢_ توجد خمس ……… في البيت . ( طاولة تلميذات خريطة )

٣_ يوجد أربعة ……… في المحطة . ( رجال تلميذات طاولات )

٤_ توجد مدرسة ……… هنا . ( واحد واحدة ثلاثة )

٥_ توجد …… أوراق على الطاولة . ( ستّ سبعة ثمانية )

٦_ يوجد عشرة …… أمام المدرسة . ( تلميذات معلمون تلاميذ )

٧_ هل عندك …… أولاد ؟ ( تسعة سبع أربع )

٨_ هل عند …… بنات ؟ ( كَ هذه في )

٩_ …… المناخ بارد ؟ لأن الفصل هو الشتاء . ( لماذا متي مَن )

١٠_ …… صديقة عندك ؟ ( مَن كيف كم )

١١_ كم …… عندك ؟ ( ولد ولداً الولد )

١٢_ هل عندكم مدرسة في ……… ؟ ( سبت اليوم السبت يوم السبت )

١٣_ في …… يوم نحن الآن ؟ ( أيّ كم متي )

١٤هل عندك …… واحد ؟ ( صديقة تلميذة معلم )

١٥_ هل عندك أصدقاء …… في هذه المدرسة ؟ ( عربيات أمريكيين سوريون )

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

1. Kızlar okulunun önünde dört kız öğrenci vardır .

2. Bu okulda niçin erkek öğretmenler yoktur ?

3. Büyük lokantanın önünde beş adam vardır.

4. Ülkenin doğusunda dokuz büyük şehir vardır.

5. Kızlarımın bayan öğretmeni Mısırlı bir araptır.

6. Öğretmenin masasının önünde sekiz kalem vardır.

7. Arkadaşımın kitabının yanında bir fincan bir de kağıt vardır .

16. DERS الدرس السادس عشر

المفردات

كُتُبٌ : kitaplar دَفاتِرٌ : defterler

أَقْلامٌ : kalemler كانَ : idi

الثَلاثاء : Salı الأرْبِعَاء : Çarşamba

الخَميس : Perşembe مَشْغُول : meşgul

أمس ، بارِحَة : dün غداً ، بُكْرَةٌ : yarın

ثلاثة : üç ستّة : altı

ثمانية : sekiz تِسْعة : dokuz عَشْرَة : on

القواعد

كانَ :İsim cümlesinin önüne gelerek ona ( idi ) manasını katan geçmiş zamanlı (mazi) yardımcı bir fiildir.

كانَ ; mübteda ve haberden oluşan bir isim cümlesinin önüne geldiğinde mübteda كانَ nin ismi olur ve harekesi değişmez ötre kalır, isim cümlesinin haberi ise كانَnin haberi olur ve çift ötre olan hareke çift fethaya dönüşür.

كانَ الــــــُ ــــــاً .

كانَ nin haberi كانَ nin ismi

الولدُ تلميذٌ . Çocuk öğrencidir.

كانَ الولدُ تلميذاً . Çocuk öğrenci idi .

الهواءُ باردٌ اليوم . Bugün hava soğuktur.

كانَ الهواءُ بارداً أَمْسِ . Dün hava soğuktu ( idi ).

كانَ müennes bir isimden önce geldiğinde كانَتْ şeklinde yazılır.

كانَتْ البنتُ تلميذةً . Kız ( çocuk ) öğrenci idi .

كانَتْ المدرسةُ وراءَ المحطّةِ . Okul istasyonun arkasındaydı ( idi ) .

ALIŞTIRMALAR

Aşağıdaki tekil kelimelerin çoğullarını çoğul kelimelerin tekillerini yazınız.

Çoğul kelimeler Tekil kelimeler

كُتُبٌ : …….

دَفاتِرُ : …….

أَقْلامٌ : …….

مَدارِسٌ : …….

مُعَلِّماتٌ : …….

تِلْمِيذاتٌ : …….

زَوْجاتٌ : …….

طاوِلاتٌ : …….

رَجُلٌ : …….

إِمْرَأَةٌ : …….

أُسْبُوعٌ : …….

صَدِيقٌ : …….

بِنْتٌ : …….

فَصْلٌ : …….

تِلْمِيذٌ : …….

وَلَدٌ : …….

Aşağıda karışık olarak verilen kelimeleri cümlelerdeki boşluklara manaya uygun bir şekilde yerleştiriniz .

عشرة ، غداً ، كان ، أمامك ، مشغولات ، عشر ، عادة

١_ هل التلميذاتُ …….. اليوم ؟

٢_ ……. أمس يوم الأربعاءِ .

٣_ نحن ……. تلاميذ عرب في هذه المدرسة .

٤_ هؤلاء ……. تلميذات .

٥_ في أيّ يوم معلمكم مشغول ……. ؟

٦_ كم كتاباً يوجد ……. ؟

٧_ لماذا ما عندكم مدرسة ……. ؟

Aşağıdaki isim cümlelerinin başına كان ve كانت getiriniz.

١_ ……… الكتابُ جيّداً . ٤_ ……… الثلجُ كثيراً .

٢_ ……… البنتُ تلميذةً . ٥_ ……… الهواءُ بارداً .

٣_ ……… السبورةُ كبيرةً . ٦_ ……… الأوراقُ قليلةً .

Aşağıdaki boşlukları parantez içindeki kelimelerden uygun olanı ile doldurunuz.

١_ كان ……… معلماً . ( رجل الرجل الرجال )

٢_ كانت ……… أمام المدرسة . ( تلميذة تلميذ التلميذة )

٣_ كان ……… مع صديقه . ( الولد الأولاد ولد )

٤_ كان ……… على الطاولة . ( دفتر الدفاتر الدفتر )

٥_ كانت ……… كبيرة . ( مدرسة المدرستان المدرسة )

٦_ كانت المرأة ……… . ( معلمات معلمة المعلمة )

٧_ كان صديقي ……… . ( ولد ولداً أولاداً )

٨_ كانت البنات ……… . ( تلميذة التلميذة تلميذات )

Parantez içindeki kelimeleri boşluklara gerekli değişiklikleri yaparak yerleştiriniz.

١_ هل أولادكَ ……… اليوم ؟ ( مشغول )

٢_ كم ……… عندكَ ؟ ( صديق )

٣_ هل هؤلاء البنات ……… ؟ ( تلميذ )

٤_ هل عندك أصدقاء ……… ؟ ( أمريكي )

٥_ نحن عشرة تلاميذ ……… ؟ ( عربي )

Aşağıdaki Türkçe cümleleri Arapça’ya çeviriniz.

1. Senin Amerika’da arkadaşın var mıdır ?

2. Dün senin okulun var mıydı ?

3. Bu ev çok büyük idi .

4. Öğrenciler dün okulda çok meşgul idiler .

5. Benim arkadaşım şu okulda öğretmen idi .

6. Öğretmenimizin kızı, şu çocuğun arkadaşı idi.

Aşağıdaki Arapça cümleleri Türkçe’ye çeviriniz.

١_ كان صديقي معلماً في هذه المدينة .

٢_ كانت زوجة المعلم صديقة زوجتي .

٣_ كان الأمريكيون مشغولين في المحطة .

٤_ التلميذات وراء بنت معلمنا .

٥_ كان عندي أصدقاء أمريكيون .
٦_ كان ولدي تلميذاً في تلك المدرسة .

٧_ عند المعلم عشرة تلاميذ أردنيين .