Öğretmen tipleri

Öğretmenlerin anlayışı ve davranış şekilleri üzerinde yapılan çeşitli araştırmalarda, değişik öğretmen tipleri tespit edilmiştir.

BUNLAR; Otoriter öğretmenler, İlgisiz (umursamaz ) öğretmenler, hoşgörülü öğretmenlerdir.

ÖĞRETMEN TİPLERİ ile ilgili görsel sonucu

A-OTORİTER ÖĞRETMENLER

    • Sınıfın tek hakimi ve dersin tek yöneticisi durumundadır. Katı bir disiplin sürdürür.
    • Ders sırasında izinsiz hiçbir şey yaptırmaz ve Sınıftaki öğrencilerin davranışlarını sürekli olarak kontrol altında tutar.
    • Kayıtsız şartsız itaat ister
    • Ceza sistemine sık-sık baş vurur
    • Övgüye çok az yer verir.
    • Notu bir silah olarak kullanır.
    • Öğrencilerle ilişkilerde mesafeli, bazen de serttir.
    • Dersi kendisi hazırlar ve kendisi yürütür.
    • Öğrenci davranışlarında, belli kuralların mutlaka uygulanmasını ister ve bunlardan kesinlikle taviz vermez. Başarının böyle geleceğine inanır.
    • Öğrencinin görüş ve düşüncelerine çok fazla önem vermez

Otoriter öğretmen tipinin,

      • Eğitim-öğretimin düzenli yürümesi
      • İyi bir disiplin oluşması

bakımından faydalarını savunanlar olabilir. Ancak, otoriter öğretmenin davranışları,

öğrenciyi olumsuz etkilediği de bir gerçektir.

Otoriter öğretmenin bulunduğu sınıflarda;

      • Öğrenci derse zoraki katılabilir.
      • Suni ve geçici bir disiplin oluşabilir.
      • Öğrenciler itaatli, fakat öğretmenlerinden nefret etme temayülü içindedirler.
      • Ortak savunma davranışı olarak “Suçlama” görülür.
      • Öğrenci, genellikle korkak ve çekingendir.
      • Öğrenci derste aktif değildir.
      • Grup ruhu yerine bireysellik ön plana çıkabilir. Kişisel arkadaşlık ilişkileri zayıf olur.
      • Öğrencide bağımsız düşünce ve karar verme davranışları geç oluşabilir.
      • Öğrenci öğrenmeye ve okula karşı bir soğukluk hissedebilir.
      • Öğretmen başlarındayken başarı ve disiplin iyi, ancak uzaklaştığı zaman durum değişmektedir.
      • Öğrencilerde sorumluluk alma, başlatıcı olma ve konuyla ilgili çok parlak buluşlar ortaya koyma özelliklerinden genellikle yoksun olurlar.

B-İLGİSİZ (UMURSAMAZ) ÖĞRETMENLER

    • Öğretmenlik mesleğini sevemeyen ve gerekli özeni gösteremeyen kimselerdir.
    • Ya bu mesleği isteyerek seçmemişlerdir, ya da ikinci bir iş olarak görmektedirler.
    • Bu yüzden öğrencilerle ilgilenmezler ve gerekli rehberliği de yapmazlar..
    • Ne çok katı, ne de öğrencileri destekleyicidir. O öğrencilere fazla önem vermez
    • Amacı çok açık ve belirgin olmadığı için, önerileri de eleştirileri de pek görülmez.. Öğrenciler istedikleri yolda ilerlemede özgürdür.
    • Öğrencilerinden fazla sorumluluk beklemediği gibi sorumluluk kazandırmaya da pek çalışmaz.
    • Öğrencileri istedikleri herhangi bir çalışmayı yapmak üzere serbest bırakan baby-sitter (çocuk bekleyicisi) pozisyonundadır.
    • Çalışmalarında plansızlık, kararsızlık, isteksizlik ve amaçsızlık egemendir. Ve bunu öğrenciye de yansıtır.
    • Bu yüzden öğrenci dersten kopar veya başı boşluk içine düşer.

Şu çok iyi anlaşılmalıdır ki; “Öğrencilere rehberlik etmeden, onları eleştirmeden ve sorumluluk vermeden sadece özgürlük vererek, öğrenciyi istediğimiz konuma getirmemiz mümkün değildir..”

İlgisiz öğretmenlerin bulunduğu sınıflarda;

    • Grup çalışması;gelişi güzel ve düşük düzeyde olduğu için, öğrencilerin morali de çok düşüktür.
    • Öğrenciler arasında dikkat çeken bir biçimde kızgınlık ve sorumluluğu diğerine yükleme vardır.
    • Yakın ilişkiler gelişmemiş, iş birliği de gelişme özelliği göstermemiştir.
    • Kimse tam olarak ne yapacağını bilmediğinden, öğrenciler zamanı başa harcama eğilimindedirler.
    • En düşük başarı burada görülür. ( Otoriter sınıf ortamında değil.)
    • Motive kaybolduğu için, disiplin problemi yaşanır.
    • Öğrenci derste başarısız olabilir.
    • Sınıfta çalışma atmosferi zayıfladığı için, amaçlara ulaşmada güçlük çekilebilir.
    • Öğrenci belli bir amaca yönlendirilmediğinden hayatı anlamsız görebilir.

C-HOŞGÖRÜLÜ ÖĞRETMENLER

    • Öğrencileri çok iyi tanır
    • Öğrencilere bireysel olarak memnuniyetle yardım ve rehberlik eder.
    • Onların başarılı davranışlarını övgüyle karşılar.
    • Gerekli olan yerlerde de onları kırmadan eleştirir.
    • Öğrenci davranışlarının nedenlerini bilir.(Öğrenci psikolojisinden anlar)
    • Planlı, amaçlı ve geniş ufuklu bir yapıya sahiptir.
    • Aynı zamanda iyi bir rehberdir.
    • Öğrencilerinin duygu ve düşüncelerine önem verir
    • Eleştirilere açıktır.
    • Dersi öğrencilerle birlikte hazırlar ve yürütür
    • Grup ruhunu ve araştırma anlayışını teşvik eder.
    • Ödüllendirmeyi ön plana çıkarır ve dengeli kullanır.
    • Cezalandırmayı ise çok zor durumda kalmadan gündeme getirmez.
    • Öğrencilerine her zaman güven verir ve güven duyar.
    • İlişkileri samimi sıcak ve içtendir.
    • Değerlendirmede ise objektif ve tarafsızdır.

Hoşgörülü öğretmenin bulunduğu sınıflarda ;

    • Öğretmenini sever.
    • Öğrencide güven oluşur.
    • Öğrenmeye ve araştırmaya karşı ilgi duyar.
    • Öğrencide planlama, çalışma ve karar verme yeteneği gelişir.
    • Sorumluluk almaya daha isteklidirler. Aldıkları işlerde de sorumluluk duyarlar.
    • Öğrencide gerçek anlamda bir disiplin oluşur.(İç disiplin) Öğretmen sınıfta olmasa bile yapılan iş, görev; miktar ve kalitesinde önemli bir düşme görülmez.
    • Grupla çalışma, yardımlaşma ve kişiler arası ilişkiler beklenen bir düzeydedir.
    • Anlayarak öğrenme, tartışma ve yapıcı eleştiri anlayışı gelişir.